Τετάρτη 10 Φεβρουαρίου 2016
Το live stream της ανακοίνωσης του LIGO
Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου 2016
Ανακοινώθηκε η συνέντευξη τύπου του LIGO
Announcement of LIGO press conference Feb 11 @ 10:30am EST! See https://t.co/jGhTckF2DX to learn about #AdvancedLIGO & #GravitationalWaves!— LIGO (@LIGO) February 8, 2016
Feb 11th Press Conference: update on search for #gravitationalwaves: Washington DC/Cascina @ligo @ego_virgohttps://t.co/Q7ZzJFw8kl— LIGO (@LIGO) February 8, 2016
FEBRUARY 11th: Scientists to provide an update on the search for gravitational waves
100 years after Einstein predicted the existence of gravitational waves, the European Gravitational Observatory (EGO) and the VIRGO Collaboration invite the scientific community at the EGO site in Cascina, Pisa (Italy) for an update on efforts to detect them.
Cascina (Pisa, Italy) – Journalists are invited to join the site of the European Gravitational Observatory as it brings together the scientists from the VIRGO Collaboration this Thursday, February 11 at 16:30 p.m. for a status report on the effort to detect gravitational waves – or ripples in the fabric of spacetime – from the VIRGO-LIGO scientific collaborations.
On the same date a simultaneous event organised by the LIGO Scientific Collaboration will take place in Washington, D.C. in the USA.
Official press advisory on Feb 11 announcement: https://t.co/feeHtRtoix#GravitationalWaves #AdvancedLIGO
— LIGO (@LIGO) February 8, 2016
THURSDAY: SCIENTISTS TO PROVIDE UPDATE ON THE SEARCH FOR GRAVITATIONAL WAVES
100 years after Einstein predicted the existence of gravitational waves, the National Science Foundation gathers scientists from Caltech, MIT and the LIGO Scientific Collaboration to update the scientific community on efforts to detect them.
(Washington, DC) -- Journalists are invited to join the National Science Foundation as it brings together the scientists from Caltech, MIT and the LIGO Scientific Collaboration (LSC) this Thursday at 10:30 a.m. at the National Press Club for a status report on the effort to detect gravitational waves - or ripples in the fabric of spacetime - using the Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO).
This year marks the 100th anniversary of the first publication of Albert Einstein's prediction of the existence of gravitational waves. With interest in this topic piqued by the centennial, the group will discuss their ongoing efforts to observe gravitational waves.
LIGO, a system of two identical detectors carefully constructed to detect incredibly tiny vibrations from passing gravitational waves, was conceived and built by MIT and Caltech researchers, funded by the National Science Foundation, with significant contributions from other U.S. and international partners. The twin detectors are located in Livingston, Louisiana, and Hanford, Washington. Research and analysis of data from the detectors is carried out by a global group of scientists, including the LSC, which includes the GEO600 Collaboration, and the VIRGO Collaboration.
Περί βαρυτικών κυμάτων και LIGO
Αυτό που διαβάζουμε λοιπόν είναι ότι το BICEP2 είχε ανακοινώσει ότι είδε/μέτρησε βαρυτικά κύματα από τη μεγάλη έκρηξη αλλά τελικά διαψεύστηκε.
Τον Μάρτιο του 2015, η ερευνητική κοινότητα είχε αναστατωθεί από φήμες για ανακάλυψη ενός ιδιαίτερου είδους βαρυτικών κυμάτων, τα οποία πρέπει να εμφανίστηκαν μια στιγμή μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Η μελέτη όμως τέθηκε υπό αμφισβήτηση, και ύπαρξη των βαρυτικών κυμάτων μένει ανεπιβεβαίωτη.
Αυτό είναι ατυχώς ανακριβές που με περισσότερους από έναν τρόπους παραπληροφορεί αντί να πληροφορεί και επιπλέον προκαλεί σύγχυση γύρω από την αξία της άμεσης μέτρησης βαρυτικών κυμάτων από μια πηγή έναντι της έμμεσης επιβεβαίωσης της ύπαρξής τους.
Για αρχή λοιπόν, περί τίνος πρόκειται η ιστορία με το BICEP2; Τι μέτρησε τελικά; Τι είχε να πει για τα βρυτικά κύματα;
Ερώτηση: Τι μέτρησε το BICEP2;
Απάντηση: Το BICEP2 μέτρησε την πόλωση της διάχυτης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που προέρχεται από τις πρώτες φάσεις της εξέλιξης του σύμπαντος. Το όργανο είναι μια κεραία που μετρά ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.
Ερώτηση: Και η ιστορία με τα βαρυτικά κύματα;
Απάντηση: Η πληροφορία για τα βαρυτικά κύματα είναι έμμεση και βρίσκεται στην πόλωση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Έμμεση παρατήρηση βαρυτικής ακτινοβολίας έχουμε και από άλλα συστήματα, όπως είναι τα διπλά συστήματα αστέρων νετρονίων τα οποία τα βλέπουμε να χάνουν ενέργεια καθώς γυρνάει το ένα άστρο γύρω από το άλλο και η απώλεια ενέργειας που βλέπουμε είναι τόση όση προβλέπει η σχετικότητα για την εκπομπή βαρυτικής ακτινοβολίας. Το πιο διάσημο σύστημα όπου βλέπουμε αυτό το φαινόμενο είναι ο Hulse-Taylor pulsar PSR B1913+16 η ανάλυση του οποίου τους έδωσε και το Νόμπελ (στους Hulse και Taylor).
Αλλά αυτή είναι έμμεση παρατήρηση και προκύπτει από κάτι άλλο που βλέπουμε το οποίο μας προσφέρει πληροφορία για τα βαρυτικά κύματα. Δεν είναι παρατήρηση βαρυτικών κυμάτων.
Και για να είμαστε ακριβείς, μπορεί η αρχική ανακοίνωση του BICEP2 να έδωσε μια υπερεκτιμημένη τιμή για την πόλωση εξαιτίας βαρυτικών κυμάτων από τον πληθωρισμό, αλλά αυτή τη στιγμή μετά από νέα ανάλυση και σε συνεργασία με την ομάδα του PLANCK έχουν δώσει ένα νέο άνω όριο για την πόλωση από βαρυτικά κύματα από τον πληθωρισμό.
Και τι λέει αυτό για τα βαρυτικά κύματα; Τίποτα (σχεδόν). Το μόνο που λέει είναι ότι μοντέλα του πληθωρισμού που προβλέπουν περισσότερη πόλωση από βαρυτικά κύματα δεν ευνοούνται από τα δεδομένα.
Ας επιστρέψουμε λοιπόν στην αναμενόμενη ανακοίνωση του LIGO.
Ερώτηση: Και ποια είναι τελικά η διαφορά; Γιατί είναι πιο σημαντικό το LIGO;
Απάντηση: Η διαφορά είναι ότι εδώ μιλάμε για άμεση παρατήρηση βαρυτικών κυμάτων. Είναι η διαφορά του να είσαι τυφλός και να σου λέει τι βλέπει κάποιος άλλος, και να το βλέπεις εσύ με τα ίδια σου τα μάτια. Ή για να δώσω ένα καλύτερο παράδειγμα, είναι η διαφορά του να αντιλαμβάνεσαι μια μουσική συμφωνία επειδή βλέπεις ή ακουμπάς με το χέρι σου ένα τζάμι που δονείται από τον ήχο και να την ακούς με τα ίδια σου τα αφτιά.
Το LIGO δεν θα βασίζεται σε έμμεσες ενδείξεις της ύπαρξης των βαρυτικών κυμάτων, αλλά μετρά το ίδιο την αλλαγή του μήκους, την συστολή και διαστολή του χώρου ανάμεσα στους καθρέφτες του που προκαλεί το κύμα καθώς περνάει από τον ανιχνευτή. Είναι το ίδιο το “τύμπανο" που πιάνει τον “ήχο”.
Και αυτός ο “ήχος" δεν είναι απλά ακόμα ένα πράγμα που είδαμε ότι υπάρχει και τελείωσε. Αυτός ο “ήχος” κρύβει “μουσική" μέσα του. Κρύβει πληροφορία για την ίδια την φύση της βαρύτητας και κρύβει πληροφορία για την πηγή του σήματος. Με τα πρώτα σήματα του LIGO θα μάθουμε πράγματα για την βαρύτητα και για αστροφυσικά συστήματα σε συνθήκες που μέχρι τώρα δεν είχαμε κανένα τρόπο να μάθουμε και δεν είχαμε ακουμπήσει. Ανοίγουμε τα μάτια μας σε έναν καινούριο αθέατο μέχρι τώρα κόσμο. Ακούμε τους ήχους του σύμπαντος για πρώτη φορά.
Αυτό λοιπόν περιμένουμε τις επόμενες ημέρες από την ομάδα του LIGO και όχι το να υπάρχουν βαρυτικά κύματα ή αν ο Einstein είχε δίκιο ή άδικο ή ποιος θα πάρει το Νόμπελ. Αυτά είναι τρίχες κατσαρές.
Περιμένουμε να δούμε τι ακούσαμε για πρώτη φορά τώρα που ανοίξαμε τα αφτιά μας στο Σύμπαν, γιατί μέχρι τώρα ήμασταν κουφοί.
Woohoo!!!! δεν λες τίποτα...
Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου 2016
More LIGO rumors
HAPPY that my tweet and resulting excitement likely not misplaced. LIGO WASH DC PRESS CONF., FEB 11! GRAV WAVES & NEW ERA IN ASTRONOMY?!!
— Lawrence M. Krauss (@LKrauss1) February 4, 2016
Η αλήθεια είναι ότι το πράγμα γίνεται όλο και πιο συγκεκριμένο. Η ιστορία για την συνέντευξη τύπου στις 11/2 έχει ακουστεί και αλλού, αλλά μέχρι αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει καμία σχετική ανακοίνωση και μιλάμε για μόλις μια βδομάδα από σήμερα.
Τέλος πάντων, το θέμα δεν είναι αν έχουν βάση οι φήμες του Krauss (δεν μπορώ να επιβεβαιώσω ή να διαψεύσω αυτή τη στιγμή), αλλά αν η πρακτική που ακολουθεί σχετικά με ένα τόσο σοβαρό θέμα είναι τελικά για καλό ή για κακό.
Κάποιοι συγκρίνουν την συγκεκριμένη κατάσταση με την περίπτωση των νετρίνων του OPERA και της πόλωσης του CMB από το BICEP, αλλά στην πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετικές περιπτώσεις. Στις πρώτες δύο είχαμε τους ερευνητές να ανακοινώνουν την στιγμή που ένοιωθαν έτοιμοι τα αποτελέσματά τους, σωστά ή λάθος, και μετά η υπόλοιπη επιστημονική κοινότητα και ο κόσμος έκαναν ότι καταλάβαιναν και ένοιωθαν με ότι παρουσιάστηκε από τις δύο ομάδες. Το ότι υπήρχαν προβλήματα με τα δεδομένα και τα συμπεράσματα του OPERA και του BICEP, που προκάλεσαν μια σχετική φασαρία, δεν έχει καμία σημασία.
Από την άλλη εδώ έχουμε κάτι διαφορετικό. Δεν υπάρχει κανένα αποτέλεσμα και κανένα δεδομένο και το μόνο που κάνει η όλη φημολογία είναι να ασκεί πίεση χωρίς λόγο στους ερευνητές που προσπαθούν να κάνουν την δουλειά τους. Δεν νομίζω ότι μπορεί να κερδίσει κανείς κάτι από αυτή την ιστορία και θα δημιουργήσει πρόβλημα μετά αν κάτι έχει πάει στραβά.
Οπότε, το επιχείρημα ότι κάποιοι προσπαθούν με αυτόν τον τρόπο να προκαλέσουν το ενδιαφέρον του κόσμου το θεωρώ εντελώς άστοχο, αφού με αυτόν τον τρόπο μπορεί να κάνουν και ζημιά και σε τελική ανάλυση το κουτσομπολιό δεν μπορεί να θεωρηθεί science outreach.
Update (6/2/16): Δυστυχώς κάποιοι το ξεφτίλισαν εντελώς το πράγμα δείχνοντας απόλυτη έλλειψη σεβασμού στους ανθρώπους που κάνουν όλο αυτόν τον καιρό την σκληρή δουλειά της μεθοδικής συλλογής και ανάλυσης των δεδομένων. Το Science ανέβασε άρθρο που παρουσιάζει e-mail με λεπτομέρειες. Δηλαδή τι να σχολιάσει κανείς; Ο άνθρωπος το έστειλε το e-mail σε όλο το τμήμα. Θα μπορούσε να δώσει και συνέντευξη τύπου ή να διαφημίζει και να πουλάει εισιτήρια για δικό του event με αφορμή την ανακοίνωση, όπως έκανε μια άλλη ψυχή που φιγουράρει στην αρχή του post.
Ντροπή.
Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2016
Planet IX και alien mega-structures
Και θα ξεκινήσω με το πιο πρόσφατο από το Caltech και αφορά την πιθανότητα ύπαρξης ενός ακόμα πλανήτη σε απόσταση πάνω από 200 αστρονομικές μονάδες από τον ήλιο με μάζα κάπου ανάμεσα σε 10 μάζες Γης και τη μάζα του Ποσειδώνα. Οι ενδείξεις για την ύπαρξη αυτού του πλανήτη που δεν πλησιάζει πότε μέσα από αυτές τις 200 αστρονομικές μονάδες προέρχονται από τις παρατηρήσεις των τροχών διαφόρων σωμάτων της ζώνης Kuiper τα οποία φαίνεται να έχουν αρκετά ασυνήθιστες τροχιές που θα μπορούσαν να εξιγηθούν από την υπόθεση ενός πλανήτη που τις οδηγεί.
Scientists @Caltech may have discovered a new planet. Learn more about #Planet9 here: https://t.co/SW0IOaUenk pic.twitter.com/RhFK56XLCd
— SPACE.com (@SPACEdotcom) January 20, 2016
A potentially huge story is emerging with evidence of a 9th planet lurking in the distant solar system https://t.co/uLCprfn3Wy #planet9
— Physics World (@PhysicsWorld) January 20, 2016
Εδώ μπορεί να βρει κανείς και την σχετική ανακοίνωση από το Caltech. Φυσικά μέχρι να τον δούμε τον πλανήτη και να επιβεβαιωθεί η ανακάλυψή του έχουμε ακόμα αρκετή δουλειά μπροστά μας. Πάντως η προοπτική είναι πολύ ενδιαφέρουσα.
Το δεύτερο νέο αφορά το παράξενο άστρο KIC 8462852 ή αλλιώς το "WTF star" (where's the flux) το οποίο είχε παρατηρηθεί να έχει πολύ ιδιαίτερη συμπεριφορά ως προς τη λαμπρότητά του. Μια από τις λίγες πιθανές εξηγήσεις που είχαν προταθεί και ήταν συμβατή με τις παρατηρήσεις ήταν ότι κάτι συνέβαινε με κάποιο σμήνος κομητών γύρω από το άστρο που προκαλούσε αυτές τις περίεργες αλλαγές στη λαμπρότητα. Η άλλη εξήγηση ήταν ότι αυτό που παρατηρούμε θα μπορούσε να είναι κάποιο κατασκευή τύπου Dyson sphere.
Μια νέα μελέτη προσθέτει ένα ενδιαφέρον νέο κομμάτι στο παζλ.
More fun with the WTF star... [KIC 8462852: A Century Long Fade?]
https://t.co/bGI3GTU6Wb
https://t.co/sOCP54qZ6s
— Vagelford (@Vagelford) January 17, 2016
Από ότι φαίνεται από ιστορικά δεδομένα, το συγκεκριμένο άστρο παρουσιάζει μείωση στην λαμπρότητά του από την πρώτη στιγμή που το παρατηρήσαμε, εδώ και 100 χρόνια περίπου. Αυτή η συμπεριφορά είναι εντελώς ασυνήθιστη για αυτού του τύπου τα άστρα. Οπότε το πράγμα γίνεται πολύ ενδιαφέρον.
LOL
Ο καιρός γαρ εγγύς σχετικά και με ένα άλλο θέμα (και φαίνεται το timing να είναι εξαιρετικό).
Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2016
LIGO rumors και βαρυτικά κύματα
Rumors on @LIGO heating up: also see my explainer from last September
https://t.co/H79bLh6Iw1 https://t.co/ywRH6XHedS
— Davide Castelvecchi (@dcastelvecchi) January 11, 2016
My earlier rumor about LIGO has been confirmed by independent sources. Stay tuned! Gravitational waves may have been discovered!! Exciting.
— Lawrence M. Krauss (@LKrauss1) January 11, 2016
Από όσο ξέρω πάντως δεν υπάρχει τίποτα επίσημο και την τελευταία φορά που είχε συμβεί κάτι παρόμοιο πριν μερικούς μήνες, μόλις είχε αρχίσει το advanced LIGO να λειτουργεί, δεν οδήγησε πουθενά όπως εξηγεί το πρώτο λινκ στο πρώτο tweet (το δεύτερο αναφέρεται στην νέα φήμη, ενώ ο Krauss φαίνεται να προσπαθεί να βγει λάδι για την προηγούμενη ράδιο αρβύλα που είχε ξεκινήσει). Υπομονή λοιπόν. Μακάρι το 2016 να είναι η χρονιά που θα δούμε τα πρώτα βαρυτικά κύματα.
Παρασκευή 1 Ιανουαρίου 2016
Springer books (NOT-)available for download
These links no longer work. Springer have pulled the free plug.
Από ότι φαίνεται οι εκδόσεις Springer είπαν να μας κάνουν ένα δώρο για τις γιορτές. Ελευθέρωσαν δηλαδή μια σειρά από βιβλία μαθηματικών και φυσικής και μπορεί να τα κατεβάσει όποιος θέλει.
Η λίστα με τα βιβλία φαίνεται παρακάτω στο σχετικό script από το github.
Καλή διασκέδαση και Καλή Χρονιά.
script src="https://gist.github.com/bishboria/8326b17bbd652f34566a.js" /script
Τρίτη 22 Δεκεμβρίου 2015
The Falcon has landed
Σήμερα λοιπόν το κατάφερε αρκετά θεαματικά, όπως μπορεί να δει κανείς στο παρακάτω βίντεο.
Η προσεδάφιση αυτή είναι μια μεγάλη επιτυχία και ανοίγει και τον δρόμο σε ένα άλλο από τα μεγάλα σχέδια της SpaceX, τις αποστολές στον Άρη.
Stage one has landed
— SpaceX (@SpaceX) December 22, 2015 The Falcon 9 first stage landing is confirmed. Second stage continuing nominally. pic.twitter.com/RX2QKSl0z7
— SpaceX (@SpaceX) December 22, 2015 Long exposure of launch, re-entry, and landing burns pic.twitter.com/Vw1ZJAtvhy
— SpaceX (@SpaceX) December 22, 2015
Falcon 9 standing on LZ-1 at Cape Canaveral pic.twitter.com/RZdfcH0exW
— Elon Musk (@elonmusk) December 22, 2015
Background on tonight's launch and landing https://t.co/b4bVC6pYyt pic.twitter.com/jLJWphkm0R
— SpaceX (@SpaceX) December 22, 2015
Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2015
The Force Awakens
Είναι όμως space opera και fiction, που είναι από τα αγαπημένα είδη. Περισσότερο από όλα όμως, είναι μια ιστορία από τα παιδικά μας χρόνια. Θυμάμαι που μαζεύαμε τα "χαρτάκια" με τις διάφορες φιγούρες από τον πόλεμο των άστρων που κυκλοφορούσαν, όπως οι κάρτες με τους ποδοσφαιριστές. Αναρωτιέμαι τι να έχουν γίνει όλα αυτά.
Τώρα, μετά από τόσα χρόνια, τα συλλεκτικά αντικείμενα είναι λίγο διαφορετικά. Για το 2015 είχα αγοράσει μια ημερήσια ατζέντα Moleskine με θέμα από το Star Wars και είπα να κάνω το ίδιο και για το 2016, αφού έχει την τιμητική του. Και οι δύο ατζέντες εκτός από το ενδεικτικό εξώφυλλο, έχουν και πολύ ωραίες εικόνες με θέματα από τον πόλεμο των άστρων, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες.

Και σε μια λίγο διαφορετική νότα, πιο κοντά στη φυσική, το Department of Physics and Astronomy του University of Leicester, για να τιμήσει το νέο επεισόδιο της σειράς έβαλε προπτυχιακούς φοιτητές να ετοιμάσουν διαφάνειες με θέματα από τον πόλεμο των άστρων. Φυσικά στη σχετική σελίδα υπάρχει η προειδοποίηση
Please note that this is an in-house journal and these papers are written by undergraduate students as part of a module to learn about academic publishing and the peer review process.
Όπως και να έχει πάντως ήταν μια ωραία ιδέα.
Στις παραπάνω εικόνες από το πανεπιστήμιο υπάρχουν λίνκς και για τις σχετικές εργασίες. Και φυσικά μην ξεχνάτε ότι είναι απλά προπτυχιακά projects.
Σάββατο 5 Δεκεμβρίου 2015
ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛ.Ε.Σ.Β.Κ. ΓΙΑ ΤΑ 100 ΤΗΣ ΓΘΣ

Στο αρχικό λινκ μπορεί να βρεί κανείς την αναλυτική λίστα τον ομιλιών καθώς και τα σχετικά αρχεία pdf.
Κάποια ενδιαφέροντα ιστορικά στοιχεία για την ΕΛ.Ε.Σ.Β.Κ. και το συνέδριο μπορεί να βρει κανείς στην ομιλία της Αν. Καθηγήτριας Παναγιώτας Καντή (Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), με τίτλο «Ημερίδα για τα 100 χρόνια από τη Γενική Θεωρία Σχετικότητας».
