#Today in 2003, @ESA 's Mars Express took this picture of the Earth-Moon system from a distance of 8 million km pic.twitter.com/f5BV1MjK7L
— NASA History Office (@NASAhistory) July 3, 2016
Δευτέρα 4 Ιουλίου 2016
Γη και Σελήνη από το Mars Express
Τετάρτη 15 Ιουνίου 2016
Boxing Day GW151226
T minus 24hrs to #AAS228 webcast. What's the latest @LIGO-Virgo #gravitationalwaves news? Watch this space(-time)! https://t.co/T0cemGghGX
— LIGO (@LIGO) June 14, 2016
Το event rate πάντως φαίνεται να είναι πολλά υποσχόμενο, ειδικά τώρα που θα ξεκινήσει και ο νέος κύκλος παρατηρήσεων με τις βελτιώσεις και την αυξημένη ευαισθησία. Και το επόμενο διάστημα, που θα μπει και το VIRGO στο παιχνίδι, διευρύνονται οι προοπτικές για πολύ και ενδιαφέρουσα Αστροφυσική.
Για να δούμε.
Update:
2nd @LIGO #gravitationalwave detection revealed: GW151226, the Boxing Day Event. Results in @PhysRevLett #blackholehttps://t.co/D3UttUmI07
— Dr Chiara Mingarelli (@gravitate_to_me) June 15, 2016
GW151226 observed by @LIGOWA and @LIGOLA. Black line is a match template from nonprecessing spin waveform model pic.twitter.com/XfOxeNlpdc
— Dr Chiara Mingarelli (@gravitate_to_me) June 15, 2016
Search results: GW151226 is found with high significance (>5 sigma) in two independent searches! pic.twitter.com/O11DgaBDZr
— Dr Chiara Mingarelli (@gravitate_to_me) June 15, 2016
That "peak luminosity" of 10^56 erg /s? Sun's luminosity is 10^33 erg/s. So only 23 ORDERS OF MAGNITUDE lower. #LIGO pic.twitter.com/bqqB3c20Fr
— Molly Peeples (@astronomolly) June 15, 2016
Πέμπτη 19 Μαΐου 2016
Μια βόλτα στο Kennedy Space Center
Rocket garden:
Apollo/Saturn V:
Atlantis:
Other:
Vehicle Assembly building
Launch Control Center
Space X
Παρασκευή 6 Μαΐου 2016
SpaceX... Woohoo!!
The Falcon 9 first stage has landed on the droneship
— SpaceX (@SpaceX) May 6, 2016
Landing confirmed. Second stage continuing to carry JCSAT-14 to a Geosynchronous Transfer Orbit. pic.twitter.com/HfHI5cwoYX
— SpaceX (@SpaceX) May 6, 2016
Woohoo!! https://t.co/0P8n8VmFbr
— Elon Musk (@elonmusk) May 6, 2016
Holy cow, they did it again, this time at night. Well done, @spacex!!!!!!!!! pic.twitter.com/1hQvddJNUo
— Emily Lakdawalla (@elakdawalla) May 6, 2016
The Falcon 9 second stage delivered JCSAT-14 to a Geosynchronous Transfer Orbit pic.twitter.com/GA5x9GMlgW
— SpaceX (@SpaceX) May 6, 2016
Πρόσφατα μάλιστα είχαν ανακοινώσει την πρόθεση της εταιρίας να στείλει αποστολή στον Άρη μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Συγχαρητήρια στην SpaceX για μια ακόμα επιτυχία λοιπόν και καλή συνέχεια με τις προσπάθειές τους.
Update (9/5/16): Landing video
Κυριακή 1 Μαΐου 2016
$8 εκατομμύρια για έρευνα στη φυσική στο Perimeter Institute
Το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος πραγματοποιεί δωρεά προς το Perimeter Institute for Theoretical Physics για να υποστηρίξει την πρωτοποριακή έρευνα της Ασημίνας Αρβανιτάκη, μίας εκ των κορυφαίων νέων επιστημόνων στον κόσμο, στον τομέα της σωματιδιακής φυσικής.
Η Ασημίνα Αρβανιτάκη επιλέχθηκε για τη νέα Έδρα Stavros Niarchos Foundation Aristarchus στην Θεωρητική Φυσική στο Perimeter Institute. Η δωρεά $8 εκατομμυρίων, που επιμερίζεται από κοινού μεταξύ του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και του Perimeter Institute, και η οποία έχει σκοπό να υποστηρίξει την πρωτοποριακή έρευνα στο πιο θεμελιώδες επίπεδο του σύμπαντος καθώς και να προωθήσει τους δεσμούς έρευνας και εκπαίδευσης μεταξύ του Perimeter Institute και της Ελλάδας.
«Η Ασημίνα είναι μία εξαιρετική φυσικός», λέει ο Neil Turok, Διευθυντής του Perimeter Institute. «Οι ιδέες της γεφυρώνουν τη θεωρία και το πείραμα με νέους και δημιουργικούς τρόπους. Πρόκειται για ένα σπάνιο ταλέντο, σήμερα πιο αναγκαίο από ποτέ, σε μία περίοδο που ο τομέας βρίσκεται στο κατώφλι επαναστατικών εξελίξεων. Χάρη στην υποστήριξη από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, η Ασημίνα θα έχει την ευκαιρία να επιδιώξει σημαντικές ανακαλύψεις».
Η κ. Αρβανιτάκη εντάχθηκε στο δυναμικό του Perimeter Institute το 2014, μετά την απόκτηση του πτυχίου της από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και την ολοκλήρωση του μεταπτυχιακού της από το Πανεπιστήμιο του Stanford. Πριν ξεκινήσει το έργο της στο Perimeter Institute, εργάστηκε ως επιστημονική συνεργάτης στο Stanford Institute for Theoretical Physics. Η κ. Αρβανιτάκη έχει περιγράψει την έρευνά της ως ευρεία και διεπιστημονική, πειραματιζόμενη με θεωρίες πέρα από το Καθιερωμένο Μοντέλο, συμπεριλαμβανομένων εννοιών όπως η υπερσυμμετρία, η σκοτεινή ύλη και οι επιπλέον διαστάσεις.
«Το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος μας έχει δώσει την ευκαιρία να ασχοληθούμε με ορισμένα από τα μεγάλα ερωτήματα της φυσικής, και θα κάνουμε το καλύτερο δυνατό για να βοηθήσουμε στο να βρεθούν οι απαντήσεις», δήλωσε η κ. Αρβανιτάκη, η οποία γίνεται η πρώτη γυναίκα που κατέχει ερευνητική έδρα στο Perimeter Institute. «Αυτή η δωρεά θα μας επιτρέψει να ενισχύσουμε τους δεσμούς της έρευνας και της εκπαίδευσης με την Ελλάδα, όπου υπάρχει μεγάλο αναξιοποίητο δυναμικό. Είμαι πολύ περήφανη για την αναγνώριση αυτή, η οποία έρχεται από έναν οργανισμό που έχει συνεισφέρει τόσο πολύ στην Ελλάδα και σε ολόκληρο τον κόσμο».
Ενώ μεγάλο μέρος του τομέα της φυσικής των σωματιδίων ασχολείται με τη «φυσική υψηλών ενεργειών», η οποία απαιτεί τεράστιους επιταχυντές προκειμένου να συνθλίψει τα σωματίδια, η έρευνα της κ. Αρβανιτάκη εστιάζει στις δοκιμές του λεγόμενου «precision frontier». Στόχος των δοκιμών αυτών είναι να διερευνήσουν τη νέα φυσική με μετρήσεις υψηλής ακρίβειας που αποκαλύπτουν μικροσκοπικές αποκλίσεις, χρησιμοποιώντας πειράματα τα οποία, σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι αρκετά μικρά για να χωρέσουν στην επιφάνεια ενός γραφείου.
Χρησιμοποιώντας τεχνολογίες και τεχνικές από άλλους τομείς της φυσικής, η κ. Αρβανιτάκη σχεδιάζει νέα πειράματα που έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη φύση της σκοτεινής ύλης, τις αλληλεπιδράσεις των σωματιδίων, και άλλα εξίσου σημαντικά ερωτήματα. Η δωρεά θα επιτρέψει τη συνεργασία μεταξύ της κ. Αρβανιτάκη και των συναδέλφων ερευνητών, την πρόσληψη ερευνητικής ομάδας, και άλλες δραστηριότητες.
«Το έργο της Ασημίνας είναι στην αιχμή της επιστημονικής έρευνας και φέρει σημαντικές συνέπειες για όλους μας», δήλωσε η Εύα Πολυζωγοπούλου, Συντονίστρια των Δωρεών Παιδείας στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. «Ως Ίδρυμα, αναγνωρίζουμε τη σημασία της βασικής έρευνας και την ανάγκη για τη στήριξή της. Επιπλέον το έργο της Ασημίνας είναι σημαντικό και με τρόπους που υπερβαίνουν την επιστήμη και την έρευνα. Ως νεαρή επιστήμονας, θα αποτελέσει μεγάλη πηγή έμπνευσης για τους νέους στην πατρίδα της, την Ελλάδα, οι οποίοι επιδιώκουν να εκπληρώσουν τα όνειρά τους εν μέσω της τρέχουσας κρίσης. Η επιλογή της Ασημίνας είναι απόδειξη μιας βασικής παραμέτρου που χαρακτηρίζει το Perimeter Institute – την δέσμευση να υποστηρίξει νέους ερευνητές οι οποίοι βρίσκονται στην κορύφωση της ερευνητικής παραγωγικότητας τους και να τους προσφέρει το κατάλληλο περιβάλλον και τους πόρους που θα τους επιτρέψουν να αναπτυχθούν και να προσφέρουν ενεργά στον επιστημονικό χώρο.»
Η Έδρα έχει πάρει το όνομά της από τον Αρίσταρχο, τον αρχαίο Έλληνα μαθηματικό και αστρονόμο που πρότεινε το πρώτο γνωστό μοντέλο που είχε τον ήλιο στο κέντρο του ηλιακού συστήματος.
Μπράβο Ασημίνα, συγχαρητήρια.
Τετάρτη 13 Απριλίου 2016
Interstellar probes at 0.2c
SpaceX's Falcon 9 landing successfully on autonomous spaceport drone ship "Of Course I Still Love You" on April 8th 2016
ένα αρκετά σημαντικό βήμα προς την πιο οικονομική πρόσβαση στο διάστημα, σήμερα είχαμε μια άλλη πολύ ενδιαφέρουσα ανακοίνωση σχετικά με την εξερεύνηση του διαστήματος.
Ο Yuri Milner ανακοίνωσε την πρόθεσή του, στα πλαίσια της πρωτοβουλίας Breakthrough, να στείλει έναν στόλο από ρομποτικά μικρο-διαστημόπλοια στον Α του Κενταύρου, σε απόσταση περίπου 4ων ετών φωτός με ταχύτητα της τάξης του 0.2c, με στόχο να φτάσουν στον προορισμό τους σε διάστημα 20 χρόνων και να στείλουν πληροφορίες στη Γη για ότι συναντήσουν εκεί (#Starshot). Στα παρακάτω λινκ μπορεί να δει κανείς την σχετική ανακοίνωση και το βίντεο της συνέντευξης τύπου που δόθηκε σήμερα σε ζωντανή μετάδοση.
YURI MILNER ANNOUNCES BREAKTHROUGH STARSHOT PROJECT TO DEVELOP 0.2c MISSION TO THE STARS WITHIN A GENERATION
$100 million research and engineering program will seek proof of concept for using light beam to propel gram-scale ‘nanocraft’ to 20 percent of light speed. A possible fly-by mission could reach Alpha Centauri within about 20 years of its launch.
livestream video of the event.
Βρίσκω την όλη ιδέα συγκλονιστική και πάρα πολύ ενδιαφέρουσα και θα είναι ένα φανταστικό επίτευγμα, αν το καταφέρουν. Η όλη ιδέα στηρίζεται στην επιτάχυνση μέσα σε μικρό σχετικά χρονικό διάστημα, με τη βοήθεια μιας πολύ ισχυρής συστοιχίας LASER (και ιστίων), των μικρο-διαστημοπλοίων στο 20% της ταχύτητας του φωτός, τα οποία μετά από αυτό θα βρίσκονται σε βαλλιστική τροχιά προς τον στόχο τους. Σημείο κλειδί στην όλη ιστορία είναι τόσο η ανάπτυξη του LASER όσο και το μικρό μέγεθος και η μικρή μάζα των συσκευών. Ως ενδιάμεσα στάδια στην ανάπτυξη της όλης ιδέας θα είναι η αποστολή τέτοιων συσκευών σε στόχους μέσα στο ηλιακό σύστημα και αν το σκεφτεί κανείς ακόμα και μόνο αυτό είναι καταπληκτική ευκαιρία, αφού ενδεικτικά όπως αναφέρθηκε κάποια στιγμή, ο Πλούτωνας είναι περίπου 4 ώρες φωτός μακριά (αν θυμάμαι καλά) και μια τέτοια συσκευή θα μπορεί να τον φτάσει σε 20 ώρες αντί για 9-10 χρόνια όπως έκανε το New Horizons. Οπότε, εκτός από την τεράστια τεχνολογική επιτυχία και το συγκλονιστικό επίτευγμα της προσέγγισης ενός γειτονικού αστρικού συστήματος σε χρόνο της τάξη της μίας γενιάς, θα υπάρχει και μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον, αφού κανείς θα μπορεί να στείλει με πολύ μικρό κόστος τεράστιο αριθμό από τέτοιες συσκευές μέσα σε λίγες ώρες, όπου θέλει μέσα στο ηλιακό σύστημα.
Αλλά εγώ το βρίσκω τρομακτικά ενδιαφέρον και για έναν ακόμα λόγο. Αναφέρθηκε κάποια στιγμή το θέμα του τι θα δουν αυτά τα διαστημόπλοια που θα κινούνται με ταχύτητα 0.2c καθώς θα διασχίζουν τον Α του Κενταύρου, όπου θα τραβήξουν φωτογραφίες και θα συλλέξουν δεδομένα για να στείλουν στη Γη. Για σκεφτείτε για λίγο, τα περίφημα νοητικά πειράματα με τα τρένα του Einstein. Αυτή θα είναι η πρώτη φορά που θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε τον κόσμο όπως θα φαίνεται πάνω από ένα τέτοιο τρένο. Φανταστικό. Αγγίζει την Επιστημονική Φαντασία.
Πως θα φαινόταν λοιπόν μια φωτογραφία τραβηγμένη από ένα τέτοιο τρένο; Η διαίσθησή και όσα μπορεί να γνωρίζει κανείς από την ειδική σχετικότητα μπορεί να τον προδώσει. Ο Avi Loeb μαλλον την πάτησε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου αφού αναφέρθηκε αν άκουσα καλά στην παραμορφωμένη εικόνα των πλανητών που θα δουν τα διαστημόπλοια. Αλλά τα πράγματα δεν είναι έτσι.
There was a comment during questions session of #StarShot pressconf. regarding the shape of a planet as the probe takes a picture at 0.2c >
— Vagelford (@Vagelford) April 12, 2016
@Vagelford which said that we would see in the picture the shape of the planet distorted due to relativistic effects (from moving at 0.2c) >
— Vagelford (@Vagelford) April 12, 2016
@Vagelford Actually this is not correct. There is a nice paper titled,"The invisibility of Lorentz contraction", https://t.co/zXQomk2L1v
— Vagelford (@Vagelford) April 12, 2016
@Vagelford that shows that there will be no shape change of the objects, although some features in the photograph might be rotated.
— Vagelford (@Vagelford) April 12, 2016
@Vagelford In any case, the prospect of taking a picture of something at 0.2c sounds really amazing. #Starshot
— Vagelford (@Vagelford) April 12, 2016
Με λίγα λόγια, ενώ θα περίμενε κανείς να δει το σχήμα ενός σφαιρικού πλανήτη παραμορφωμένο λόγο συστολής Lorentz, κάτι τέτοιο δεν θα αποτυπωνόταν σε μια φωτογραφία. Ο λόγος είναι ότι η συστολή “φαίνεται” όταν κάνουμε μια ταυτόχρονη μέτρηση της θέσης των άκρων μιας ράβδου για παράδειγμα, ενώ η φωτογραφία αποτυπώνει στην φωτογραφική πλάκα τα φωτόνια που φτάνουν την ίδια στιγμή στην πλάκα, τα οποία όμως μπορεί να έχουν εκπεμφθεί διαφορετικές στιγμές από το αντικείμενο της φωτογραφίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα σφαιρικό αντικείμενο να διατηρεί την σφαιρική σιλουέτα του και στην φωτογραφία. Αυτό που παραμορφώνεται είναι η απεικόνιση της επιφάνειας του αντικειμένου.
Περισσότερα σχετικά με αυτό μπορεί να βρει κανείς στις παρακάτω αναφορές.
Invisibility of the Lorentz Contraction (James Terrell, 1959 Phys. Rev. 116, 1041)
The apparent shape of a relativistically moving sphere (R. Penrose, Cambr. Phil. Soc. 55 (1959) 137)
The visual appearance of rapidly moving objects (Victor F. Weisskopf, Physics Today September 1960, page 24)
The apparent shape of rapidly moving objects in special relativity (N. C. McGill, Contemp. Phys. 9 (1968) 33)
Visual appearance of wireframe objects in special relativity (Thomas Müller and Sebastian Boblest 2014 Eur. J. Phys. 35 065025)
Τρίτη 8 Μαρτίου 2016
Σάββατο 27 Φεβρουαρίου 2016
Ομιλίες για τα βαρυτικά κύματα
Οπότε είπα να μαζέψω εδώ τα διάφορα λινκς για αυτές τις ομιλίες.
Για αρχή έχουμε τις ομιλίες του Κ. Κόκκοτα στην Θεσσαλονίκη και την Αθήνα
Video: "Βαρυτικά κύματα" | Εκδήλωση του Συλλόγου Αποφοίτων ΑΠΘhttps://t.co/6BQTsyO6i9 @KostasKokkotas— Vagelford (@Vagelford) February 25, 2016
Βαρυτικά κύματα – Ανίχνευση και Προοπτικές (2016-02-24 1/2) https://t.co/4vkVJkP2uP @KostasKokkotas— Vagelford (@Vagelford) February 25, 2016
— Vagelford (@Vagelford) February 25, 2016
Ενώ έχουμε και την ομιλία του Θ. Αποστολάτου στο Ίδρυμα Ευγενίδου που μπορεί να βρει κανείς στο λινκ
https://diavlos.grnet.gr/room/903?eventid=1767
Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η παρουσίαση που οργάνωσαν στο Caltech προχθές με κάποια ανέκδοτα γύρω από το γεγονός της ανίχνευσης και μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση πάνω στα χαρακτηριστικά του ανιχνευτή.
.@Caltech: Κυματισμοί στον χωροχρόνο: Ένα νέο παράθυρο στο Σύμπαν https://t.co/SH9kPYRH5S #gravitationalwaves pic.twitter.com/5P8NbW5jaz
— ThePressProject (@ThePressProject) February 27, 2016
Τετάρτη 17 Φεβρουαρίου 2016
Βαρυτικά κύματα - Εκδηλώσεις
Update από τα σχόλια:
Από ότι φαίνεται οι σχετικές εκδηλώσεις είναι 3 αφού θα υπάρξει και μια ομιλία αυτή τη βδομάδα στη Θεσσαλονίκη (δες αφίσα στο τέλος).
Την Τετάρτη 24 Φεβρουαρίου και ώρα 1:00 στο αμφιθέατρο "Αρίσταρχος" του τμήματος Φυσικής του ΕΚΠΑ στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, θα δοθεί το ακόλουθο σεμινάριο:
Ομιλητής: Καθηγητής Κωνσταντίνος Κόκκοτας
Πανεπιστήμιο Tübingen, Γερμανία
Τίτλος: Βαρυτικά κύματα – Ανίχνευση και Προοπτικές
Περίληψη: Στην ομιλία θα γίνει εκτενής ανάλυση της πολύ πρόσφατης ανίχνευσης των βαρυτικών κυμάτων από την ομάδα του ανιχνευτή LIGO. Θα συζητηθεί η μεγάλη σημασία της ανίχνευσης αυτής και οι προοπτικές που ανοίγονται όσον αφορά στο μέλλον της αστρονομίας βαρυτικών κυμάτων, τόσο από θεωρητική όσο και από παρατηρησιακή σκοπιά.
Update 23/3: Live αναμετάδοση του σεμιναρίου του Κ. Κόκκοτα εδώ http://live.uoa.gr
Το βασικό ερευνητικό πεδίο του Καθηγητή Κωνσταντίνου Κόκκοτα είναι πάνω στα βαρυτικά κύματα και την δυναμική των αστέρων νετρονίων και των μελανών οπών. Είναι από τους κορυφαίους ερευνητές στο πεδίο των quasi-normal modes (QNMs) των μελανών οπών και των αστέρων νετρονίων και στο πεδίο της αστροσεισμολογίας των αστέρων νετρονίων.
Πριν μερικά χρόνια και με αφορμή και ένα συνέδριο ΝΕΒ που είχε πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη, η εκπομπή "Ανιχνεύσεις" είχε ως καλεσμένους τους Κ. Κοκκοτα και Νίκο Στεργιούλα (ο οποίος κάνει έρευνα στο πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης πάνω στην αριθμητική σχετικότητα και την προσομοίωση συμπαγών πηγών βαρυτικών κυμάτων), καθώς και τον Λέανδρο Περιβολαρόπουλο.
Έχει ενδιαφέρον να δει κανείς το βίντεο και να δει για παράδειγμα τι περιμέναμε πριν από 6-7 χρόνια για τα βαρυτικά κύματα.
Μια μέρα πριν, την Τρίτη 23 Φεβρουαρίου 2016,στο Ίδρυμα Ευγενίδου στις 7:00 το απόγευμα, ο Δρ. Θεοχάρης Αποστολάτος, Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήματος Φυσικής, Ε.Κ.Π.Α. θα δώσει μια ομιλία για το ευρύτερο κοινό με τίτλο, «Βαρυτικά Κύματα: Πλέον μπορούμε να ακούσουμε τη μελωδία του Κόσμου», όπου θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα του LIGO.
Ο Θεοχάρης Αποστολάτος, έχει διατελέσει μαθητής του Κιπ Θορν και το βασικό του ερευνητικό πεδίο είναι η αστρονομία βαρυτικών κυμάτων (πηγές και ανίχνευση) καθώς και οι ιδιότητες του χωροχρόνου γύρω από συμπαγή αντικείμενα. Μάλιστα κάποια στοιχεία της ανάλυσης του πρόσφατου βαρυτικού σήματος βασίζονται και σε δικές του εργασίες.
Περισσότερες λεπτομέρειες για αυτή την εκδήλωση μπορεί να δει κανείς εδώ.
Update: Σχετικά με την εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη η παρακάτω αφίσα έχει τις λεπτομέρειες (thanks physicsgg).

Και επειδή είναι πιο οργανωμένοι στη Θεσσαλονίκη, η εκδήλωση θα μεταδοθεί και με live streaming από τις διευθύνσεις
http://www.auth.gr/video/19884
http://www.auth.gr/news/audiovisual
Πέμπτη 11 Φεβρουαρίου 2016
Το πρώτο σήμα Βαρυτικών Kυμάτων
Η πιο πρόσφατη εξέλιξη ήταν μετά το καλοκαίρι που τέθηκε σε λειτουργία το αναβαθμισμένο LIGO το οποίο έχει αυξήσει σημαντικά την ευαισθησία, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες ανίχνευσης βαρυτικών κυμάτων. Πολύς κόσμος μάλιστα ήταν σίγουρος ότι το LIGO θα έβλεπε κάποιο σήμα μέσα στο 2016.
Και από ότι φαίνεται έτσι και έγινε. Και μάλιστα έγινε και με τον πιο θεαματικό τρόπο. Το LIGO είδε στις 14 Σεπτέμβρη 2015 στις 9:50:45 UTC βαρυτικό σήμα στην περιοχή των συχνοτήτων από 35Hz ως τα 250Hz που υποδεικνύει την συγχώνευση δύο μελανών οπών μεγάλης μάζας, $$\reverse\opaque 29^{+4}_{-4} M_{\odot}$$ και $$\reverse\opaque 36^{+5}_{-4} M_{\odot}$$ η κάθε μία, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό μιας νέας μαύρης τρύπας η οποία αρχικά ταλαντωνόταν εξαιτίας της βίαιης διαδικασίας της σύγκρουσης που τελικά μετά από κάποιο χρόνο, και αφού εξέπεμψε όλες τις διαταραχές μέσα από μια διαδικασία που λέγετε ringdown, κατέληξε σε μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα τύπου Kerr με μάζα $$\reverse\opaque 62^{+4}_{-4} M_{\odot}$$ και περιστροφή $$\reverse\opaque j= J/M^2= 0.67$$. Από την διαδικασία ενέργεια ίση με $$\reverse\opaque 3^{+0.5}_{-0.5} M_{\odot}c^2$$ εκπέμφθηκε υπό μορφή βαρυτικών κυμάτων. Η πηγή υπολογίζεται ότι βρίσκεται σε luminosity distance $$\reverse\opaque 410^{+160}_{-150} Mpc$$ ή διαφορετικά σε κοσμολογικό redshift ίσο με $$\reverse\opaque z=0.09^{+0.03}_{-0.04}$$.
Το LIGO λοιπόν μέτρησε τα βαρυτικά κύματα και στους δύο ανιχνευτές του (LIGO Hanford, Washington State και LIGO Livingston, Louisiana State) που έχουν απόσταση 3002 km.
Sweet @LIGO pic.twitter.com/v7b9FFfbR1
— Vagelford (@Vagelford) February 11, 2016
Adding more server capacity. In the meantime, here is the title and abstract. Note, the paper is Open Access #LIGO pic.twitter.com/a5tyAMbZC2
— Physical Review Lett (@PhysRevLett) February 11, 2016
Το σήμα από μια τέτοια διαδικασία, σύμφωνα με τις προβλέψεις, έχει 3 χαρακτηριστικά μέρη, το πρώτο από την αρχική φάση όπου οι δύο αρχικές μαύρες τρύπες περιστρέφονται η μία γύρω από την άλλη εκπέμποντας βαρυτικά κύματα και χάνοντας ενέργεια όπου πλησιάζουν μέχρι να συγκρουστούν (η διαδικασία αυτή λέγεται inspiral και το κομμάτι αυτό του σήματος λέγεται chirp), το δεύτερο όπου έχουμε την βίαιη σύγκρουση, και τέλος το τρίτο όπου το τελικό αντικείμενο ταλαντώνεται και εκπέμπει όλες τις διαταραχές που έχει (ringdown) μέχρι να καταλήξει σε μια περιστρεφόμενη μαύρη τρύπα τύπου Kerr που διαθέτει μόνο μάζα και περιστροφή και δεν έχει καμία επιπλέον πολυπλοκότητα στη δομή της, όπως προβλέπει το no-hair theorem.
Και εδώ είναι που αρχίζει να γίνεται πραγματικά ενδιαφέρον το πράγμα, πέρα από την απλή επαλήθευση της ύπαρξης και την άμεση παρατήρηση των βαρυτικών κυμάτων, αφού από το αρχικό σήμα του inspiral μπορούμε να μετρήσουμε τις ιδιότητες των δύο αρχικών μελανών οπών, ενώ από το ringdown μπορούμε να μετρήσουμε τις ιδιότητες τη τελικής μαύρης τρύπας. Και το μεγάλο ερώτημα εδώ είναι, είναι οι μαύρες αυτές τρύπες οι μαύρες τρύπες που προβλέπει η Γενική Σχετικότητα; Έχουν όλες τις σωστές ιδιότητες; Έχουν τα σωστά ανώτερα πολύπολα; Κάποιες από τις εναλλακτικές θεωρίες βαρύτητας που έχουμε προβλέπουν ότι οι περιστρεφόμενες μαύρες τρύπες θα είναι λίγο διαφορετικές από τις μαύρες τρύπες τύπου Kerr που προβλέπει η σχετικότητα. Κάποιες άλλες θεωρίες προβλέπουν ότι θα είναι ίδιες με της σχετικότητας. Η μέτρηση λοιπόν αυτών των ιδιοτήτων θα μας πει ακόμα περισσότερα για τη θεωρία της βαρύτητας, από την απλή επαλήθευση της ύπαρξης των βαρυτικών κυμάτων.
Το πρώτο μεγάλο αποτέλεσμα λοιπόν είναι ότι το LIGO κατάφερε να να παρατηρήσει την πρώτη συγχώνευση δύο μελανών οπών (ένα φαινόμενο που παρατηρούμε για πρώτη φορά) καθώς και να ανιχνεύσει άμεσα βαρυτικά κύματα, επιβεβαιώνοντας έτσι την ύπαρξή τους σύμφωνα με τις προβλέψεις της Γενικής Σχετικότητας και των επεκτάσεων/τροποποιήσεών της. Το δεύτερο μεγάλο αποτέλεσμα έχει να κάνει με την μέτρηση των ιδιοτήτων, με τη βοήθεια των βαρυτικών κυμάτων, αυτών των μελανών οπών, που από την μία επιτρέπει τον έλεγχο της σχετικότητας και των διαφόρων εναλλακτικών θεωριών και από την άλλη συνιστά την πραγματοποίηση της πρώτης παρατήρησης ενός νέου κλάδου αστρονομίας, αυτού της αστρονομίας βαρυτικών κυμάτων. Και το δεύτερο είναι το πιο σημαντικό ίσως, αφού είναι η αρχή ενός νέου παράθυρου στο σύμπαν που θα μας βοηθήσει να ξεκλειδώσουμε ακόμα περισσότερα μυστικά της φύσης μαζεύοντας πληροφορίες από ακόμα περισσότερα αντικείμενα στο μέλλον (όπως είναι οι αστέρες νετρονίων, οι εκρήξεις υπερκαινοφανών κλπ).
Και τι είδε λοιπόν το LIGO; Το LIGO μέτρησε καθαρά το αρχικό σήμα του inspiral με τη διαδικασία του match filtering από το οποίο μπόρεσε να εξάγει τις αρχικές μάζες των δύο μελανών οπών, $$\reverse\opaque 29^{+4}_{-4} M_{\odot}$$ και $$\reverse\opaque 36^{+5}_{-4} M_{\odot}$$. Από τα στοιχεία του inspiral οι ερευνητές προέβλεψαν την μάζα και το σπιν της τελικής μαύρης τρύπας.
Ακόμα μέτρησε καθαρά και το ringdown από το οποίο κατάφερε να εξάγει την μάζα και το σπιν της τελικής μαύρης τρύπας. Τα δύο αποτελέσματα από την όλη διαδικασία συμπίπτουν με τις προβλέψεις της Γενικής Σχετικότητας. Περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με αυτό το θέμα θα παρουσιστούν σε εργασίες που θα ακολουθήσουν.
Και μια ακόμα ενδιαφέρουσα μέτρηση είναι αυτή της μέτρησης της ταχύτητας των βαρυτικών κυμάτων. Από τη φάση του βαρυτικού κύματος μπορεί να εξάγει κάνεις περιορισμούς για την ταχύτητα ή διαφορετικά για την μάζα του κβάντου της βαρύτητας, δηλαδή του γκραβιτονίου. Και το βαρυτικό κύμα λοιπόν κινείται με την ταχύτητα του φωτός και είναι όπως το προβλέπει η σχετικότητα χωρίς μάζα. Περισσότερα για αυτό επίσης θα εμφανιστούν σε επόμενες εργασίες. Περισσότερες λεπτομέρειες μπορεί να δει κανείς εδώ.
Αρχίζει λοιπόν η αστρονομία βαρυτικών κυμάτων και το μέλλον φαντάζει λαμπρό.
































