Τετάρτη 25 Ιουνίου 2008

Σαν να μην πέρασε μια μέρα

Ένα χρόνο πριν παρά 4 ημέρες ήταν Παρασκευή. Ήταν Παρασκευή που ξεκίναγε αυτό το blog. Μία μέρα πριν είχε ξεκινήσει να καίγεται η Πάρνηθα. Τότε έγραφα μέσα στην αγανάκτησή μου:

Αφορμή της δημιουργίας αυτού του blog ήταν η οικολογική καταστροφή που συντελείτε αυτή τη στιγμή στην Πάρνηθα και στην υπόλοιπη Ελλάδα, οι αιτίες όμως είναι βαθύτερες.

«Ευτυχώς διασώθηκε το ιστορικό Μον Παρνές».

Έτσι είναι. Τι πειράζει που καταστράφηκε ένας από τους σημαντικότερους εθνικούς Δρυμούς και το τελευταίο προπύργιο προστασίας της Αττικής, μπροστά σ’ αυτή την μεγάλη ευτυχία;

Ο Θείος ήταν προφητικός όταν είχε πει με την χαρακτηριστική του προφορά:

«Το κάνατε Σαν Μο(υ)νι.»


Σήμερα, η μυρωδιά του καμένου και ο ήχος από τα Canadair κλείνει τον κύκλο, μόνο που αυτή τη φορά καίγεται ο Υμηττός. Θα θυμηθώ λίγο τον διάλογο που είχα με έναν πυροσβέστη από εκείνη την περίοδο (λίγες ημέρες μετά την Πάρνηθα) που είχε πιάσει και πάλι φωτιά ο Υμηττός:
*Εγώ: Να σε ρωτήσω φίλε μου, ο Δήμος δεν θα έπρεπε να έχει κρουνούς για την πυρόσβεση;
*Πυροσβέστης: Τι να έχει; Νονούς;
*Εγώ: Όχι, κρουνούς.
*Πυροσβέστης: Νονούς έχει. Σιγά μην είχε κρουνούς.



ΔΡΑΣΗ ΔΙΑ ΤΑ ΔΑΣΗ 2005-2008, υπ. Αναπτυξης(Rodia)

Τρίτη 17 Ιουνίου 2008

Εκλογές Προέδρου τμήματος Φυσικής.

Ο καθηγητής Π. Βαρώτσος στις 23/5/08 είχε καταθέσει την υποψηφιότητά του για πρόεδρος του τμήματος Φυσικής με τη παρακάτω ανακοίνωση:

Αγαπητοί συνάδελφοι, εργαζόμενοι και φίλοι φοιτητές,

Στην προ δεκαπενταετίας θητεία μου ως Προέδρου του Τμήματός μας, προσπάθησα να συνεισφέρω στην επίλυση πολλών προβλημάτων που τότε εκκρεμούσαν.

Πολλοί συνάδελφοι, με την εμπειρία της τότε θητείας μου, με έπεισαν τελικά ότι και τώρα θα έπρεπε να θέσω τις μικρές μου δυνάμεις στην υπηρεσία όλων μας. Σας ενημερώνω συνεπώς ότι θα είμαι υποψήφιος Πρόεδρος του Τμήματος και θα ζητήσω την εμπιστοσύνη σας για να προσπαθήσουμε και πάλι μαζί να επιλύσουμε τα τρέχοντα οξύτατα προβλήματα.

Με φιλικούς χαιρετισμούς

Π. Βαρώτσος


Σήμερα, 17/6/08, ο καθηγητής αποσύρει την υποψηφιότητά του, προκειμένου να ασχοληθεί απερίσπαστος με το επιστημονικό του έργο.

Αγαπητοί συνάδελφοι, εργαζόμενοι και φίλοι φοιτητές

Στις 29-5-08, δηλαδή μία περίπου εβδομάδα μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητάς μου για τη θέση του Προέδρου του Τμήματος, δημοσιοποιήσαμε στο arXiv του Πανεπιστημίου Cornell την επισυναπτόμενη εργασία. Σε όσους τυχόν δεν την έχουν διαβάσει, επισημαίνω ότι: (1) Στα σχήματα 2d και 7c απεικονίζονται τα προσεισμικά ηλεκτρικά σήματα (SES) που είχαν καταγραφεί στους σταθμούς Πατρών και Πύργου αντίστοιχα. (2) Στο σχήμα 8 σχεδιάζονται οι περιοχές στις οποίες εκτιμάται ότι θα εκδηλωθεί η σεισμική δραστηριότητα. (3) Στην σελίδα 5 (δεξιά στήλη, γραμμές 5-7) αναφέρεται
ρητά, ότι το τρέχον έντονο προσεισμικό σήμα (Fig. 7c ) έχει συγκρίσιμο πλάτος με αυτό των σχημάτων 7(a) και 7(b), δηλαδή των σημάτων εκείνων που κατεγράφησαν πριν από τους σεισμούς με μεγέθη 6.7 και 6.9 Ρίχτερ, που συνέβησαν στις 8 Ιανουαρίου 2006 στα Κύθηρα και 14 Φεβρουαρίου 2008 στην Μεθώνη (επίσης δείτε την λεζάντα του Fig. 7). (4) Στην αριστερή στήλη στο επάνω μέρος της σελίδας 6 ρητά αναφέρεται, ότι μόλις προσεγγίσθηκαν (χρονικά) οι συνθήκες του κρίσιμου σημείου.

Οι προαναφερθείσες εκτιμήσεις μας, ως προς την περιοχή, το μέγεθος και παράθυρο-χρόνου, ακολουθήθηκαν από τον καταστροφικό σεισμό μεγέθους 6.5 Ρίχτερ μεταξύ Πάτρας και Πύργου στις 8-6-08. Η εργασία μας αυτή έτυχε ευρύτατης δημοσιότητας, παρά την από πολλών ετών δική μου εμμονή να απέχω πλήρως από τα ΜΜΕ. Είναι συνεπώς κατανοητό, ότι ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης προσβλέπει πλέον στις μελλοντικές εργασίες μας, σχετικά με το τι ενδεχομένως θα συμβεί σε αυτή ή σε άλλες περιοχές της χώρας. Για να ανταποκριθούμε σε αυτό, οι συνεργάτες μου και εγώ πρέπει να συνεχίσουμε την καθημερινή ερευνητική μας προσπάθεια, εργαζόμενοι σχεδόν σε 24ωρη βάσηπροκειμένου να εξασφαλίσουμε την απρόσκοπτη λειτουργία του δικτύου των 10 σταθμών μας. Αυτό όμως συνεπάγεται, ότι δεν μπορώ πλέον να ανταποκριθώ στην επιμονή πάρα πολλών συναδέλφων και φοιτητών να είμαι υποψήφιος Πρόεδρος του Τμήματος. Ζητώ την κατανόησή σας προκειμένου να αφιερώνω εξ ολοκλήρου, τις όποιες δυνάμεις μου απομένουν, στην ερευνητική μας προσπάθεια και είμαι σχεδόν βέβαιος ότι και εσείς στη θέση μου θα
επιλέγατε το ίδιο.

Με φιλικούς χαιρετισμούς

Π. Βαρώτσος

Παρασκευή 13 Ιουνίου 2008

News on Recent VAN Achievement

Στο blog ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ διάβασα σχετικά με την ανακοίνωση της Ιαπωνικής Ακαδημίας Επιστημών που εξέδωσε ο καθηγητής Seiya Uyeda, σχετικά με το ΒΑΝ και την εργασία arXiv:0802.3329 [cond-mat.stat-mech] που αναφέρεται στους τελευταίους μεγάλους σεισμούς (δείτε εδώ).
Το ΗΛΙΟΤΡΟΠΙΟ παραπέμπει για την είδηση στο zougla.gr και είπα να το κοιτάξω μπας και έχει την πρωτότυπη ανακοίνωση γιατί το Ελληνικό κείμενο μου βρώμαγε. Πραγματικά είχα δίκαιο. Η μετάφραση του zougla.gr είναι τελείως γ.τ.π. Πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω ποιον βάλανε να κάνει την μετάφραση. Και όχι μόνο είναι άθλια, αλλοιώνει και το νόημα σε μερικά σημεία.
Γι' αυτό αποφάσισα να γράψω μία σωστή μετάφραση.

Το πρωτότυπο κείμενο από το zougla.gr είναι αυτό:



Και η σωστή μετάφραση είναι:
Νέα σχετικά με το πρόσφατο επίτευγμα του ΒΑΝ, Seiya Uyeda

Στην συνεδρίαση που πραγματοποίησε τον Απρίλιο, 2008, η Ιαπωνική Ακαδημία Επιστημών, παρουσίασα μία εργασία του καθηγητή Π. Βαρώτσου και των συνεργατών του με τίτλο, "Investigation of seismicity after the initiation of Seismic Electric Signal (SES) activity until the main shock".
Όπως είναι γνωστό, η ομάδα ΒΑΝ εδώ και καιρό ασχολείται με την βραχυπρόθεσμη πρόγνωση σεισμών από καταγραφές των τελουρικών ρευμάτων στην Ελλάδα. Ο κυρίως στόχος του άρθρου ήταν να εισάγει μία νέα αντικειμενική διαδικασία από την οποία το χρονικό παράθυρο της στιγμής πραγματοποίησης του αναμενόμενου σεισμού, να περιοριστεί στο διάστημα της μίας εβδομάδας. Η κύρια ιδέα της διαδικασίας είναι ότι ο σεισμός είναι ένα κρίσιμο φαινόμενο με την έννοια που αντιλαμβάνεται αυτά τα φαινόμενα η Στατιστική Φυσική.
Άρα, η πρόγνωσή του είναι ισοδύναμη με την αναγνώριση της στιγμής που η σεισμογενής διαδικασία θα μπει στην κρίσιμη φάση. Ο κυρίως σεισμός θα πραγματοποιηθεί μέσα σε περίπου μία εβδομάδα από την στιγμή που θα προσεγγιστεί το κρίσιμο σημείο. Στην προτεινόμενη διαδικασία για την ταυτοποίησης της προσέγγισης στην κρισιμότητα, η χρονοσειρά των μικρών σεισμών που πραγματοποιούνται μετά την καταγραφή του SES αναλύεται στα πλαίσια ενός νέου χρονικού μεγέθους, του φυσικού χρόνου, που έχει αναπτυχθεί από τους ίδιους συγγραφείς από το 2002 σε μία σειρά από εργασίες δημοσιευμένες στα περιοδικά Physical Review Letters και Physical Review.

Τα πρόσφατα παραδείγματα εφαρμογής της νέας διαδικασίας όπως αναφέρονται στην παραπάνω εργασία, περιλαμβάνουν τις δύο παρακάτω περιπτώσεις καταγραφής SES από το σταθμό του Πύργου στην δυτική Ελλάδα. Η μία είναι η περίπτωση του SES που καταγράφηκε στις 14 Ιανουαρίου 2008, μετά από το οποίο η προσέγγιση στην κρίσιμη φάση παρατηρήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου, ενώ ο σεισμός μεγέθους 5.9 (ο μεγαλύτερος σεισμός των τελευταίων 20 ετών στην Ελλάδα) πραγματοποιήθηκε στη θέση 36.50Ν και 21.78Ε στις 14 Φεβρουαρίου. Το δεύτερο είναι το SES που καταγράφηκε από τις 29 Φεβρουαρίου μέχρι 2 Μαρτίου 2008. Σε αυτή την περίπτωση, η κρίσιμη φάση προσεγγίστηκε στις 28 Μαΐου και ο σεισμός μεγέθους 6.3 πραγματοποιήθηκε στις 8 Ιουνίου στη θέση 37.85Ν και 21.5Ε, προκαλώντας την απώλεια 4ων ανθρώπινων ζωών και ζημιές σε εκατοντάδες σπίτια. Περιγραφές σχετικά με αυτά και άλλα γεγονότα θα παρουσιαστούν αναλυτικά στην εργασία που θα δημοσιευτεί στα πρακτικά της Ιαπωνικής Ακαδημίας και έχουν σταλεί στο arXiv, την βάση δεδομένων του Cornell (για να δείτε αυτή την εκδοχή, http://arxiv.org/pdf/0802.3329v4). Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτές οι περιπτώσεις έχουν τεκμηριωθεί πρίν την πραγματοποίηση των σεισμών και καμία από αυτές δεν είναι "πρόγνωση" μετά το σεισμό.

Με λίγα λόγια, φαίνεται πια ότι η ομάδα ΒΑΝ αδιαμφισβήτητα πέτυχε την αναγνώριση του χρονικού παραθύρου της πραγματοποίησης, του επίκεντρου και του μεγέθους των σεισμών στην Ελλάδα.


Αυτά.

Πέμπτη 12 Ιουνίου 2008

ΧΥΤΑ ΛΕΥΚΙΜΜΗΣ - Και ο παραλογισμός συνεχίζεται

Η ιστορία με τον ΧΥΤΑ στη Λευκίμμη δεν έχει παίξει και πολύ στα δελτία ειδήσεων. Το όργιο καταστολής, οι τραυματισμοί και ο θάνατος της Μαρίας Κουλούρη υπαιτιότητα των ΜΑΤ δεν άγγιξαν τα ΜΜΕ.

Οι πλευρές που αγγίζει το θέμα είναι πολλές. Πλήθος στοιχείων υπάρχουν στο blog http://xyta-lefkimis.blogspot.com/. Το παρακάτω video δίνει μία πρώτη εικόνα της κατάστασης.



Η κατάσταση είναι απογοητευτική τόσο σε ότι αφορά την στάση της πολιτείας σχετικά με το τόσο σοβαρό θέμα της διαχείρισης των απορριμάτων και τους ΧΥΤΑ, όσο και για την δράση των ΜΑΤ και την γενική ατιμωρησία που επικρατεί.

Τετάρτη 11 Ιουνίου 2008

Ο Εγκέλαδος στη Zougla των ΜΜΕ

Δεν είχα παρακολουθήσει την κάλυψη του θέματος του σεισμού και τα σχετικά με το ΒΑΝ από το zougla.gr, αλλά γνώριζα από αναφορές από blogs ότι είχαν ασχοληθεί. Χθες λοιπόν, είδα στο blog o-politis.blogspot να γίνεται αναφορά στα δημοσιεύματα του zougla.gr όπου υπάρχει ο ισχυρισμός ότι:
Για πρώτη φορά στην εκπομπή «ΖΟΥΓΚΛΑ» στις 14 Φεβρουαρίου 2008 ο εντεταλμένος ερευνητής σεισμολογίας Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Γεράσιμος Χουλιάρας, παρουσίασε την επιστημονική μελέτη της ομάδας ΒΑΝ που εκτιμούσε το επίκεντρο του σημερινού σεισμού.


Αμέσως η ημερομηνία μου χτύπησε στο μάτι. Στις 14 Φεβρουαρίου, η εργασία arXiv:0802.3329 [cond-mat.stat-mech] δεν είχε δημοσιευτεί ακόμα (δημοσιεύτηκε Fri, 22 Feb 2008 η πρώτη version) και επιπλέον το επίμαχο σήμα από το σταθμό του Πύργου καταγράφηκε στις 29 Φεβρουαρίου.

Αποφάσισα έτσι να κοιτάξω τα άρθρα στο zougla.gr να δω τι λένε τελικά. Επισκέφτηκα τα τρία άρθρα λοιπόν (1o, 2o, 30) και παρακολούθησα τα σχετικά βίντεο και ομολογώ ότι απογοητεύτηκα.

Στο 2ο και 3ο λινκ υπάρχει εκπεφρασμένα η αναφορά ότι η "πρόγνωση" παρουσιάστηκε στην εκπομπή Ζούγκλα στις 14 Φεβρουαρίου, ενώ υπάρχει και το σχετικό βίντεο, όπου ο κ. Χουλιάρας εμφανίζεται να κρατά ένα χαρτί στα χέρια του και να μιλά για την περιοχή όπου έλεγε το ΒΑΝ ότι θα γίνει σεισμός.



Σε κάποιο σημείο που κάνει zoom η camera εύκολα μπορεί να διακρίνει κανείς ότι το χαρτί που κρατά στα χέρια του ο κ. Χουλιάρας είναι η εργασία arXiv:0711.3766v3 [cond-mat.stat-mech] και όχι η arXiv:0802.3329 [cond-mat.stat-mech]. Αυτό με έβαλε σε ακόμα περισσότερες σκέψεις. Η εργασία arXiv:0711.3766v3 [cond-mat.stat-mech], την οποία έχω παρουσιάσει εδώ, αναφέρεται (στην τελευταία έκδοσή της 1 Feb 2008) στο σήμα από 7 Νοεμβρίου 2007 το οποίο συσχετίστηκε με τον σεισμό που έγινε στις 6 Ιανουαρίου 2008 στο Λεωνίδιο και αναφέρεται και σε δύο ακόμα σήματα που καταγράφηκαν στις 10 και 14 Ιανουαρίου από τους σταθμούς στην Πάτρα και τον Πύργο. Στην επόμενη εργασία, arXiv:0802.3329 [cond-mat.stat-mech] που είναι και η εργασία που αναφέρεται στον προχθεσινό σεισμό και παρουσιάζω εδώ, τα σήματα από 10 και 14 Ιανουαρίου συσχετίζονται, το πρώτο με τους δύο σεισμούς 5 ρίχτερ της Πάτρας και το δεύτερο με τον σεισμό πάνω από 6 ρίχτερ που έγινε στις 14 Φεβρουαρίου στη Μεθώνη. Με αυτά τα δεδομένα και λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπομπή έγινε στις 14 Φεβρουαρίου, συμπεραίνω ότι η όλη συζήτηση για πρόγνωση στην συγκεκριμένη εκπομπή όπως παρουσιάζετε από το video γινόταν για εκείνο ακριβώς το γεγονός και δεν είχε προφανώς καμία σχέση με τον σεισμό της Κυριακής.

Ακόμα μία λεπτομέρεια, στο 1ο λινκ όπου το zougla.gr παρουσιάζει φωτογραφίες της εργασίας, υπάρχει μεταφρασμένο ένα απόσπασμα θα έλεγα out of context. Δηλαδή, ενώ η διατύπωση της εργασίας είναι προσεκτική και ρίχνει το βάρος στην ανανέωση του χάρτη επιλεκτικότητας του σταθμού του Πύργου, η μετάφραση δραματοποιεί την πρόγνωση του σεισμού. Φυσικά ο χάρτης επιλεκτικότητας ενός σταθμού υποδεικνύει την υποψήφια περιοχή για τον σεισμό, αλλά η επιστημονική διατύπωσης είναι πιο προσεκτική όπως θα έπρεπε να είναι και η μετάφραση το "χαλάει" αυτό. Αυτό φυσικά είναι πταίσμα

Τελικά δηλαδή, μιλάμε για μαεστρική διαστρέβλωση των πληροφοριών και της πραγματικότητας.
Ο Μάκης για τους δικούς του λόγους έχει επιδοθεί σε αυτή τη σταυροφορία σχετικά με τους σεισμούς, αλλά με αυτό τον τρόπο και με αυτά τα μέσα σίγουρα δεν βοηθά κανέναν. Ούτε την ομάδα ΒΑΝ, που σίγουρα δεν έχει ανάγκη από όλο αυτό το mediaακό παραλήρημα και μόνο εμπόδιο μπορεί να σταθεί στην έρευνά της, αλλά ούτε και τον κόσμο που απλά παραπληροφορεί και τρομοκρατεί και σε τελική τον φορτώνει με βάρη που δεν μπορεί να σηκώσει.

Δεν ξέρω αν είναι δεύτερη φύση των δημοσιογράφων να ψεύδονται, αλλά εγώ δεν μπορώ να το δεχτώ ακόμα και αν είναι για "καλό" σκοπό (έστω ότι εδώ ο καλός σκοπός είναι η στήριξη της ομάδας ΒΑΝ). Και τώρα που το θυμήθηκα, μου είχε χτυπήσει πολύ άσχημα και εκείνη η εκπομπή του Ιανουαρίου μετά την διάλεξη του Βαρώτσου, όπου είχε μπει με 2 κρυφές κάμερες στο αμφιθέατρο και μετά πούλαγε φούμαρα ότι του δώσανε τα βίντεο φοιτητές. Είχα πολύ επίκαιρη θέση στο αμφιθέατρο και ξέρω πολύ καλά ότι από τα σημεία όπου έγιναν οι λήψεις, δεν υπήρχαν φοιτητές...

Με τα ψέματα δεν γίνεται δουλειά και σίγουρα δεν στηρίζεται ένα επιστημονικό έργο.

Αυτά τα ολίγα.

Δευτέρα 9 Ιουνίου 2008

ΒΑΝ - Διαμάχης συνέχεια.

Από την τελευταία φορά που είχα γράψει σχετικά με την δημοσίευση της ομάδας ΒΑΝ (Νέα εργασία της ομάδας ΒΑΝ (22/2/08)), υπάρχουν μερικά updates της συγκεκριμένης εργασίας με την τρέχουσα εκδοχή να είναι η http://arxiv.org/abs/0802.3329v4.

Όπως αναφέρω και στο «Νέα εργασία της ομάδας ΒΑΝ (22/2/08)», το κυρίως θέμα της εργασίας είναι μια νέα διαδικασία ανάλυσης της σεισμικής ακολουθίας μετά το σήμα που βασίζεται στην μελέτη στατιστικών συλλογών. Από εκεί και πέρα (sec. III), η εργασία περιέχει κάποιες εφαρμογές της μεθόδου σε παλαιότερες περιπτώσεις καθώς και σε τελευταία σήματα.

Στην πρώτη εκδοχή λοιπόν αναφέρεται στα σήματα από 7 Νοεμβρίου 2007, 10 και 14 Ιανουαρίου 2008 και την ανάλυση της μετέπειτα σεισμικής δραστηριότητας, μέχρι την στιγμή της εκδήλωσης του σεισμού. Επίσης στην πρώτη εκδοχή αναφέρεται και ένα σήμα που καταγράφηκε στις 9 Φεβρουαρίου, χωρίς όμως περαιτέρω ανάλυση.

Στην δεύτερη εκδοχή του άρθρου (20 Mar 2008) εμφανίζετε η ανάλυση της σεισμικής δραστηριότητας μέχρι 19 Μαρτίου, όπου αναφέρεται ότι η ακολουθία δεν έχει φτάσει ακόμα σε κρίσιμη κατάσταση.

Στην τρίτη εκδοχή του άρθρου (19 May), έχει προστεθεί ένα appendix και ένα note σχετικά με την δραστηριότητα μετά το σήμα από τις 9 Φεβρουαρίου, ενώ αναφέρεται και σήμα από το σταθμό του Πύργου που καταγράφηκε στις 29 Φεβρουαρίου (επίμαχο σήμα). Στο appendix και στο note γίνεται συζήτηση για την εξέλιξη της σεισμικής ακολουθίας σχετικά με το σήμα 9 Φεβ., ενώ το σήμα από 29 Φεβρουαρίου συγκρίνεται με δύο παλαιότερα σήματα από τον ίδιο σταθμό που συσχετίστηκαν με σεισμούς 6.9 και 6.7 ρίχτερ. Το άρθρο ακόμα αναφέρει ότι ο σεισμός αναμένεται στην γκρίζα περιοχή του σχήματος 8 (που είναι αυτό που κυκλοφόρησε) η οποία απεικονίζει την περιοχή επιλεκτικότητας του σταθμού του Πύργου.



Η τελευταία εκδοχή του άρθρου (29 May), παρουσιάζεται η ανάλυση της σεισμικής ακολουθίας για το σήμα 29 Φεβ. μέχρι και τις 27 Μαΐου όπου και υποδεικνύεται από τα ιστογράμματα η εμφάνιση κρίσιμης συμπεριφοράς (η παράμετρος κ1 παίρνει την τιμή 0.07). Όταν εμφανίζεται αυτή η κρίσιμη συμπεριφορά, ο κύριος σεισμός αναμένετε από μερικές ώρες μέχρι μερικές μέρες μετά.

Αυτά λοιπόν λέει η εργασία της ομάδας του ΒΑΝ. Εγώ δεν θα πω αν προέβλεψε ή όχι τον σεισμό, άλλωστε θα πρέπει πρώτα να ορίσουμε τι είναι πρόβλεψη αφού ακόμα και αυτό δεν είναι προφανές.

Θα σχολιάσω όμως κάτι άλλο. Ακούγεται ως κριτική το γεγονός ότι δίνεται ως υποψήφια περιοχή, ένα τεράστιο παραλληλόγραμμο για παράδειγμα (στην περίπτωση του σήματος από τον Πύργο, η περιοχή είναι η γκρίζα και όχι το παραλληλόγραμμο) που πιάνει όλη την βόρια Πελοπόννησο και άρα πώς μπορεί αυτό να έχει καμία χρησιμότητα; Ο σεισμός έγινε στην δυτική άκρη της πελοποννήσου και ζημιές έγιναν μέχρι την ανατολική (Κόρινθο). Άρα τι νόημα έχει να μας απασχολεί μόνο το «σημείο» του σεισμού; Αν είναι να γίνει κάποια προετοιμασία, αυτή θα πρέπει να γίνει σε μεγάλη περιοχή και όχι σε ένα μόνο σημείο.
Από την άλλη το θέμα της ακριβούς χρονικής στιγμής και πάλι είναι άστοχο. Το ζητούμενο δεν είναι να ξέρουμε την ώρα και το λεπτό που θα γίνει ο σεισμός για να βγούμε όλοι από τα σπίτια μας, αλλά να είναι έτοιμος ο κρατικός μηχανισμός για να ανταπεξέλθει στις ανάγκες. Αυτή η ετοιμότητα μπορεί να επιτευχθεί για μερικές ημέρες αν υπάρξει η σχετική προειδοποίηση ακόμα και αν δίνει παράθυρο από μερικές ώρες μέχρι ημέρες.

Η ουσία όμως είναι ότι ανεξάρτητα από όλα αυτά, το κράτος δεν θέλει να ξέρει. Γιατί άμα ξέρεις, έχεις και ευθύνες. Και κανένας δεν θέλει τέτοιες αυθύνες.



Σχετικά λινκ: Τι είναι το ΒΑΝ;

------------------------------------------
Update(12/6/08): Σκέφτηκα ότι θα ήταν χρήσιμο να παραθέσω τα αποσπάσματα από το 0802.3329 που αναφέρονται στο σεισμό της Κυριακής:

Μέγεθος και περιοχή:
This was a long duration SES activity (see Fig. 7(c)) with polarity opposite to that of another long duration SES activity which was observed also at PIR from January 21, 2008 to January 26, 2008 (Fig.7(b)). Further, for the sake of comparison, in Fig.7(a), we present one more
long duration SES activity on September 17, 2005 at PIR that was followed by the Mw 6.7 EQ at 36.3oN23.2oE on January 8, 2006
. The occurrence of the latter two major EQs (Jan.8, 2006 and Feb.14, 2008), leads to the updated selectivity map of PIR as shown by the shaded area in Fig.8 which lies along the Hellenic arc (marked with a thick solid line). In other words, the impending main shock for the SES activity of February 29, 2008 to March 2, 2008 is expected to occur in this shaded area.


Εμφάνιση κρισιμότητας και άρα επίκειται ο σεισμός:
In addition, at 23:26 UT on May 27, 2008 a Ms(ATH)=5.1 EQ occurred with an epicenter around 35.5oN 22.4oE, as expected by the Note added on May 19, 2008. Upon the occurrence of this event, Prob(κ1) exhibits a pronounced maximum at κ1=0.07 marked by an arrow in Fig.10 drawn for Mthres = 3.9. (An additional arrow marks an earlier maximum on May 8, 2008 that preceded the aforementioned Ms(ATH)=5.6 EQ on May 10, 2008). Quite interestingly, this exhibits magnitude threshold invariance (a behavior that should be obeyed at the critical point) since a similar maximum at κ1 = 0.07 appears simultaneously for Mthres = 4.0 and Mthres = 4.1 as can be verified by an inspection of Figs.(11) and (12), respectively.

Τετάρτη 14 Μαΐου 2008

Αναπαραγόμενη βλακεία: Η συνεισφορά των ΜΜΕ.

Χάζευα χθες το βράδι την εκπομπή του υποψήφιου μεγαλύτερου Έλληνα όλων των εποχών, Λάκη Λαζόπουλου (για τους αναπληρωματικούς δείτε στου Old Boy). Κάποια στιγμή αναφέρθηκε και στην συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια. Έδειξε λοιπόν κάποια αποσπάσματα από μία πρωινο-μεσημεριανή εκπομπή της ΝΕΤ. Στο ένα απόσπασμα πρωταγωνιστούσε ο «Λένιν», Ανδρέας Θεοφίλου (ερευνητής του Ινστιτούτου Επιστήμης Υλικών του Δημόκριτου, αναφερόμενος ως «πυρηνικός επιστήμονας») ο οποίος, όπως απαιτεί η σχετική φιλολογία, αναφέρθηκε στο Τσέρνομπιλ. Στο δεύτερο απόσπασμα ήταν ένας απίθανος τύπος ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το Τσέρνομπιλ και το Τσάλεντζερ ήταν εργατικά ατυχήματα που προκληθήκαν από στέρηση ύπνου.

Ήμαρτον. Δηλαδή ότι μαλακία έχει στο κεφάλι του ο καθένας βγαίνει και την λέει και μετά ακολουθούν και άλλοι βλάκες που την αναπαράγουν; Για το Τσέρνομπιλ τα έχω ξαναπεί, αλλά όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να διαβάσει όλες τις λεπτομέρειες στο σχετικό άρθρο της Wikipedia.
Αυτό με το Τσάλεντζερ όμως μου χτύπησε πολύ άσχημα. Και ο λόγος είναι ότι είναι απόλυτα ξεκάθαροι οι λόγοι που προκλήθηκε το ατύχημα και είχαν να κάνουν με τον τρόπο που λειτουργούσε η NASA και όχι με κάποιον φουκαρά μηχανικό που δούλευε υπερωρίες (αν και γινόταν και αυτό).

Ας πούμε όμως λίγα λόγια για το ατύχημα. Το ατύχημα προκλήθηκε ουσιαστικά εξαιτίας σχεδιαστικού προβλήματος των προωθητήρων στερεού καυσίμου του διαστημικού λεωφορείου. Χονδρικά μπορούμε να πούμε ότι οι προωθητήρες είναι κατασκευασμένοι σε κομμάτια τα οποία συνδέονται μεταξύ τους. Στα σημεία σύνδεσης λοιπόν πρέπει να υπάρχει μία «φλάντζα», αυτό που λέμε δακτύλιος Ο (O-ring), η οποία να στεγανοποιεί τις συνδέσεις των τμημάτων. Ο δακτύλιος Ο ήταν ένας πλαστικός δακτύλιος σχεδιασμένος να λειτουργεί σε θερμοκρασίες πάνω από τους 12 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή η στεγανοποίηση ήταν εγγυημένη από τον κατασκευαστή μόνο για θερμοκρασίες μεγαλύτερες από την παραπάνω. Ο λόγος ήταν ότι σε θερμοκρασίες χαμηλότερες από 12 βαθμούς, το υλικό έχανε την ελαστικότητά του με αποτέλεσμα να διατηρεί τις όποιες παραμορφώσεις είχε υποστεί. Ο δακτύλιος Ο από τον σχεδιασμό του πρωοθητήρα, ήταν το μόνο μέτρο που υπήρχε για την στεγανοποίηση των τμημάτων. Έτσι αν για κάποιο λόγο ο δακτύλιος Ο δεν στεγανοποιούσε, τότε τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να είναι καταστροφικά. Το πρόβλημα αυτό είχε επισημανθεί από τον αρχιμηχανικό της εταιρίας που σχεδίασε τους πυραύλους. Και όχι μόνο είχε επισημανθεί, αλλά ακόμα και την ημέρα της εκτόξευσης με δεδομένες τις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν (θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν), οι ανησυχίες αυτές είχαν εκφραστεί στον υπεύθυνο πτήσης. Αντί όμως να πάρει την απόφαση να αναβάλει και πάλι την εκτόξευση (η συγκεκριμένη εκτόξευση είχε αναβληθεί αρκετές φορές με αποτέλεσμα η πίεση για εκτόξευση να είναι αυξημένη) «εκβίασε» την θετική γνωμοδότηση από την πλευρά των κατασκευαστών του προωθητήρα.

Τελικά η κατάσταση αποδείχτηκε να είναι ακόμα χειρότερη, αφού σε κάποιες από τις συνδέσεις των προωθητήρων η θερμοκρασία ήταν ακόμα χαμηλότερη εξαιτίας ρεύματος ψυχρού αέρα που προερχόταν από την δεξαμενή υγρού οξυγόνου.
Με την εκτόξευση του διαστημικού λεωφορείου, ένας από τους δακτυλίους Ο διατηρώντας την παραμόρφωσή του, δεν κάλυψε κάποιο κενό που δημιουργήθηκε στον αντίστοιχο σύνδεσμο του προωθητήρα με αποτέλεσμα θερμά αέρια να βγουν και να κάψουν την δεξαμενή υγρού υδρογόνου. Το αποτέλεσμα ήταν οι εικόνες που όλοι έχουμε δει. Περισσότερες λεπτομέρειες μπορεί να δει κανείς στο σχετικό άρθρο της wikipedia.

Την υπόθεση διερεύνησε επιτροπή στην οποία συμμετείχε και ο Feynman, ο οποίος και επισήμανε το πρόβλημα με τους δακτυλίους Ο και τα γενικότερα ζητήματα ασφάλειας που υπήρχαν στις διαδικασίες της NASA.

Το ατύχημα λοιπόν προκλήθηκε από την εγκληματική αμέλεια της NASA και το καθεστώς που επικρατούσε (που οφειλόταν εν μέρει και στην πολιτική που ακολουθούσαν οι τότε κυβερνήσεις). Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αποδοθεί σε σύνδρομα στέρησης ύπνου και τέτοια κουραφέξαλα. Η ευθύνη ήταν κεντρική.

Τέλος πάντων, πέρα από τις λεπτομέρειες της συγκεκριμένης περίπτωσης, η ουσία είναι ότι έτσι δημιουργούνται οι διάφοροι μύθοι. Κάποιος βγαίνει και λέει μία βλακεία η οποία αναπαράγεται από άλλους και τελικά καταλήγει να είναι καθιερωμένη γνώση.

Υπάρχει ένα πολύ ωραίο άρθρο το οποίο έχει σχέση και με αυτό το θέμα αλλά και στα σχετικά με την συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια στο blog Backreaction
Backreaction: The Illusion of Knowledge.

Παρασκευή 9 Μαΐου 2008

Markarian 501 και Νανόπουλος

Πριν μερικές ημέρες ανέβηκε στο astro-ph ένα άρθρο από τους Bednarek και Wagner, το οποίο έχει υποβληθεί και στο περιοδικό Astronomy & Astophysics, με θέμα την καθυστέρηση των 4 λεπτών στα φωτόνια των ακτίνων γ που μέτρησε το MAGIC από τον ενεργό γαλαξία Markarian 501.

Στην υπόθεση αυτή και σε όσα έχουν σχέση με την θεωρία του Δ. Νανόπουλου, αλλά και τις πιθανές ερμηνείες του φαινομένου, είχα αναφερθεί στο άρθρο που είχα γράψει με την αφορμή της ομιλίας που είχε δώσει ο Δ. Νανόπουλος στο Φυσικό τμήμα της Αθήνας.

Η ανάλυση που είχα παρουσιάσει τότε βασιζόταν στο μοντέλο για το SSC (Synchrotron Self-Compton) των Μαστιχιάδη και Kirk, το οποίο βασίζεται στον χαρακτηριστικό χρόνο του μηχανισμού επιτάχυνσης των ηλεκτρονίων μέσα σε μία κατανομή ύλης (ένα σφαιρίδιο) και την δυναμική της ενεργειακής εξέλιξης του πληθυσμού των ηλεκτρονίων.

Η εργασία αυτή που παρουσιάστηκε τώρα, προσεγγίζει το θέμα από την πλευρά του απλού SSC μοντέλου, θεωρώντας ως παράμετρο που οδηγεί το φαινόμενο τον παράγοντα Doppler (D) ολόκληρου του σφαιριδίου της ύλης που επιταχύνεται στο jet.
Συσχετίζει δηλαδή την αλλαγή του γ του σφαιριδίου της ύλης καθώς επιταχύνεται στο jet (και άρα την αλλαγή του D), με την ενέργεια των φωτονίων που παρατηρούμε και άρα την διαφορά στους χρόνους άφιξης με τον χρόνο που χρειάστηκε για να επιταχυνθεί το σφαιρίδιο. Εδώ το , δηλαδή ο παράγοντας Lorentz των ηλεκτρονίων, παραμένει σταθερός σε αντίθεση με το μοντέλο των Μαστιχιάδη και Kirk. Όπως αναφέρουν στο άρθρο τους οι Bednarek και Wagner:

The above equation gives a simple relation for time delays in the flare observed at different photon energies, provided that these energies are directly linked to the energies of the parent electrons accelerated in the blob. It is obvious that the lower the energy ranges are chosen, the larger the observed time delay will be: For example, a time delay between γ-rays of 30GeV and 300GeV should be larger by an order of magnitude than a delay observed between γ-rays of 300GeV and 3TeV. This clear prediction can be tested in the near future by simultaneous observations in the GeV energy range (with GLAST) and the TeV energy range (with MAGIC, H.E.S.S., and VERITAS).


Θα πρέπει δηλαδή να βλέπουν ένα συγκεκριμένο συσχετισμό στους χρόνους καθυστέρησης και τις ενεργειακές περιοχές. Δεν ξέρω αν αυτό το χαρακτηριστικό θα μπορέσει και να διαχωρίσει το μοντέλο αυτό από το μοντέλο των Μαστιχιάδη και Kirk.

Όπως και να έχει, η εργασία αυτή παρουσιάζει έναν ακόμα πιθανό μηχανισμό για τα αποτελέσματα του MAGIC.

Αναρωτιέμαι, ποιος από τους δύο να είναι ο Ιάπωνας...

Πέμπτη 8 Μαΐου 2008

Bomb bomb bomb, bomb bomb Iran

Τι να πει κανείς...



«Δεν πολεμάς τη χολέρα με την πανούκλα» ή πως μ’ ένα φτερό ξορκίζει ο Γκόμπυ τη μαλάρια.

Πυρηνική ενέργεια και πάλι λοιπόν, αφού το θέμα βρέθηκε στην επικαιρότητα, αλλά και όχι μόνο. Ας ξεκινήσουμε όμως από την επικαιρότητα.

Δεν έχω καμία διάθεση να υπερασπιστώ την διατύπωση του Σουφλιά, αλλά οι περιστάσεις και η βλακεία με φέρνουν σ’ αυτή τη θέση. Δεν ξέρω ποιος βλάκας το σκέφτηκε, αλλά η πυρηνική ενέργεια δεν είναι ανανεώσιμη. Όσο όμως και να χτυπάνε τον πισινό τους κάποιοι, δεν επιβαρύνει με κανέναν τρόπο το περιβάλλον και άρα υπό αυτή ακριβώς την έννοια είναι πράσινη.
Και ο λόγος που δεν επιβαρύνει το περιβάλλον είναι πολύ απλός. Σε αντίθεση με τις διάφορες μορφές χημικής καύσης, τα προϊόντα είναι πολύ λιγότερα και βρίσκονται και σε περιορισμένο χώρο αντί να εκλύονται ελεύθερα στο περιβάλλον. Όλα τα άλλα είναι κυρίως φιλολογίες που ξεκινάνε από το ότι δεν υπάρχει ουσιαστική αντίληψη του τι είναι ραδιενέργεια.

Έτσι λοιπόν αυτές τις ημέρες παρακολουθούμε το γαϊτανάκι γύρω από αυτό το θέμα.

Πραγματικά μου προκαλεί απογοήτευση ο σκοταδισμός και η κινδυνολογία που επικρατεί γύρω από το θέμα της πυρηνικής ενέργειας. Η πυρηνική ενέργεια είναι a priori «κακή» και εξ’ ορισμού επικίνδυνη. Δηλαδή φτάνει τα όρια του μεταφυσικού ο φόβος για την πυρηνική ενέργεια. Μου είναι απολύτως ακατανόητο το πώς κάποιοι θέλουν ακόμα να φοβούνται μπαμπούλες κάτω από τα κρεβάτια τους και μέσα στις ντουλάπες τους. Αυτοί που τυφλά και συστηματικά αντιτίθενται στην πυρηνική ενέργεια, δεν καταδέχονται να διατυπώσουν (δεν γνωρίζω αν είναι και σε θέση δηλαδή) ένα σοβαρό επιχείρημα ενάντια στην πυρηνική ενέργεια. Αντί αυτού ανατρέχουν σε τρομοκρατικές παραπομπές (Three Mile Island) και εκφοβιστικούς συνειρμούς (Τσέρνομπιλ) που στοχεύουν όχι στην λογική, αλλά στον υποσυνείδητο φόβο. Το επιχείρημα του τύπου, «Η πυρηνική ενέργεια είναι επικίνδυνη γιατί έχει υπάρξει το Τσέρνομπιλ» μου φέρνει στο μυαλό τη συζήτηση για το ποιο είναι το πιο ασφαλές μέσο, το αεροπλάνο ή το αυτοκίνητο. Η απάντηση ενώ είναι γνωστή σχεδόν σε όλους, οι περισσότεροι προτιμούν και εμπιστεύονται φυσικά το αυτοκίνητο, αλλά ο λόγος έχει σχέση με την ψυχολογία και όχι τα δεδομένα. Η θέση για παράδειγμα ότι με την πυρηνική ενέργεια υπάρχει πάντα ο κίνδυνος ενός ατυχήματος σαν το Τσέρνομπιλ, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα, αφού δεν είναι καν λάθος. Δηλαδή και μόνο η γενικότητα της διατύπωσης δεν επιτρέπει να γίνει αποδεκτή ούτε προς συζήτηση η παραπάνω πρόταση. Όπως έχω εξηγήσει και παλαιότερα, συγκεκριμένα οι αντιδραστήρες τύπου Τσέρνομπιλ ήταν αντιδραστήρες θετικής ανάδρασης (δηλαδή ουσιαστικά βόμβες έτοιμες να εκραγούν) και τέτοιοι αντιδραστήρες ούτε υπάρχουν εν λειτουργία αλλά ούτε και πρόκειται να ξανακατασκευαστούν. Αντιθέτως, όλοι οι νέοι αντιδραστήρες, εκτός από τα ενεργητικά συστήματα ασφαλείας που έχουν (και μπορούν ενδεχομένως κάποια στιγμή να αποτύχουν) έχουν και παθητικά συστήματα ασφαλείας, δηλαδή είναι σχεδιασμένοι με αρνητική ανάδραση. Το δε επιχείρημα που άκουσα αυτές τις ημέρες που λέει ότι, «εδώ τόσα χρόνια δεν μπορούμε να διαχειριστούμε τα σκουπίδια και θα διαχειριστούμε τα πυρηνικά απόβλητα», μόνο ως προσβλητικό προς την ευφυΐα μου μπορώ να το εκλάβω. Και ο λόγος είναι ότι δεν μπορώ να πιστέψω ότι ο κύριος που το διατυπώνει δεν ξέρει ή δεν καταλαβαίνει ότι την διαχείριση των υπολοιμάτων της καύσης φυσικά και δεν πρόκειται να την κάνουμε εμείς. Δηλαδή τι λέμε τώρα, ούτε το εργοστάσιο δεν θα διαχειριστούμε. Και αυτό γιατί δεν είναι και μαλάκες αυτοί που θα μας το φτιάξουν, ώστε να μας αφήσουν να τα κάνουμε μπάχαλο. Φυσικά το παραπάνω επιχείρημα θα μπορούσε και να υπονοεί ότι αν φτιάχναμε πυρηνικό εργοστάσιο, μπορεί και να το έφτιαχνε ο Μπόμπολας για παράδειγμα, πράγμα το οποίο φυσικά και είναι εκτός πραγματικότητας. Όλα αυτά, δεν υπάρχει λόγος να τα παίρνουμε προσωπικά αφού για παράδειγμα οι Γάλλοι που έχουν δώσει την τεχνογνωσία τους στους Αμερικάνους, όχι μόνο τους τα έφτιαξαν τα εργοστάσια, αλλά τους κάνουν και την τεχνική διαχείριση, όπου οι Αμερικάνοι δεν είναι και χθεσινοί όπως εμείς.

Έτσι λοιπόν στα θέματα της πυρηνικής ενέργειας, οι μόνοι που βλέπω να διατυπώνουν σοβαρές επιφυλάξεις, ανησυχίες ή ενστάσεις είναι όσοι διατίθενται θετικά προς αυτή.

Ξεφεύγοντας από την επικαιρότητα τώρα, θέλω να αναφερθώ λίγο και στο αφιέρωμα του περιοδικού «Energy point» στην πυρηνική ενέργεια. Το τεύχος του Μαρτίου είχε πέντε άρθρα πάνω στο θέμα, από τα οποία θα ξεχωρίσω το άρθρο που έγραψε ο Δρ. Αναστάσιος Γιούτσος. Από αυτό το άρθρο παραθέτω και το παρακάτω ενδιαφέρον απόσπασμα:

Οι τεχνολογίες που βασίζονται στην καύση ορυκτών καυσίμων έχουν τα υψηλότερα ποσοστά εκπομπής, με την καύση άνθρακα να έχει τυπικά διπλάσιο ποσοστό εκπομπής από ότι η καύση φυσικού αερίου. Εξετάζοντας τις μεγάλες διακυμάνσεις στην τεχνολογία μετατροπής καυσίμου σε ηλεκτρική ενέργεια, μπορεί να ειπωθεί ότι τα ποσοστά εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου μπορούν να είναι μία τάξη μεγέθους υψηλότερα από ότι στα σύγχρονα ηλιακά φωτοβολταïκά συστήματα και μέχρι δύο τάξεις μεγέθους υψηλότερα από ότι στην πυρηνική και υδροηλεκτρική ενέργεια. Οι εκτιμήσεις για τα αέρια του θερμοκηπίου για τα αιολικά και την βιομάζα βρίσκονται μεταξύ των εκτιμήσεων που αφορούν τα ηλιακά και πυρηνικά συστήματα.
Ένα σημαντικό συμπέρασμα, που δεν μπορεί να τονιστεί αρκετά, είναι ότι καμία τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την παραγωγή και την χρήση ενέργειας – είτε πρόκειται για ηλεκτρική παραγωγή, μεταφορά ή άλλη – δεν συνδέεται με μηδενικές εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Οι διαφορές στο ποσοστό εκπομπής για τις διάφορες επιλογές, εντούτοις, μπορούν να είναι αρκετά σημαντικές. Αυτό το γεγονός βεβαίως θα επηρεάσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και θα έχει επίπτωση στην επιλογή των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας που θα περιλαμβάνεται στα μελλοντικά εθνικά ενεργειακά συστήματα.


Στο συγκεκριμένο αφιέρωμα υπάρχει ακόμα ένα άρθρο που έχει ενδιαφέρον, με τίτλο «Πυρηνική αναθέρμανση», το οποίο αναφέρεται και στα νέα σχέδια αντιδραστήρων που έχουν αναπτυχθεί ή αναπτύσσονται τώρα. Το άρθρο λίγο πολύ αναφέρεται σε αυτά που είχα αναφερθεί και εγώ παλαιότερα.

Φυσικά δεν θα μπορούσε να απουσιάζει και το σχετικό τρομοκρατικό άρθρο, από το οποίο εμπνεύστηκα και τον τίτλο, στο οποίο γίνεται η επίκληση σε όλα όσα αναφέρω και παραπάνω.

Ο Βασικός όμως λόγος που ήθελα να αναφερθώ και πάλι στην πυρηνική ενέργεια είναι το άρθρο από το blog Quirks &Quarks με τίτλο Nuke necessity: think small. Το άρθρο αναφέρεται στην δυνατότητα παραγωγής πυρηνικής ενέργειας από μικρότερης κλίμακας μονάδες που αναπτύσσονται από διάφορους οργανισμούς.

Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί ο παρακάτω αντιδραστήρας από την Toshiba, ισχύος 50 MWe, ο οποίος χαρακτηρίζεται και ως «πυρηνική μπαταρία»:

Toshiba has a system called 4S (Super Safe, Small and Simple), which the town of Galena, Alaska is interested in, as a replacement for its diesel generators. The fast-breeder reactor is sealed at the factory, has almost no moving parts, is self-regulating and, on paper, can run for 30 years without needing new fuel. It accomplishes that by breeding new fuel as the fission reaction takes place. The 1-metre wide, 2-metre tall reactor sits in a heavy metal tube 20 metres long, which is buried underground. The only parts sticking above ground are pipes to run water down the hole where it is boiled by the heat from the reactor, then comes back up as steam to run a turbine generator. No one touches the reactor; the liquid sodium coolant inside circulates by convection and at the end of its life, the whole thing is shipped back to Japan for replacement. You can even gang several small reactors together to meet a bigger demand.


Ο αντιδραστήρας αυτός λοιπόν, είναι αντιδραστήρας τύπου «Liquid Metal cooled Fast Reactor», δηλαδή για την ψύξη του χρησιμοποιείται υγρό μέταλλο (νάτριο, μόλυβδο, κλπ.) και ο αντιδραστήρας λειτουργεί με «γρήγορα» νετρόνια. Αυτού του τύπου οι αντιδραστήρες λειτουργούν σε συνθήκες ατμοσφαιρικής πίεσης και έχουν παθητικά συστήματα ασφαλείας. Το γεγονός ότι λειτουργούν με γρήγορα νετρόνια τους δίνει την δυνατότητα να παράγουν (breeder) και να «κάψουν» και άλλα καύσιμα εκτός από ουράνιο. Ένα ακόμα θετικό με την καύση της ακολουθίας των παραγώγων του ουρανίου (πλουτώνιο, κλπ.) είναι ότι τα τελικά υπολοίματα έχουν χρόνους ημιζωής της τάξης των εκατονταετιών αντί για πολλές χιλιάδες χρόνια.

Στην σειρά αυτή των αντιδραστήρων ανήκουν τα μοντέλα τύπου STAR (Secure Transportable Autonomous Reactor) τα οποία αναπτύσσονται από συνεργασίες στην Αμερική και την Ιαπωνία (το παραπάνω μοντέλο της Toshiba). Εκτός από τα μοντέλα που θα παράγουν απευθείας ηλεκτρική ενέργεια, σχεδιάζονται και μοντέλα που θα παράγουν υδρογόνο (STAR-H2) προκειμένου να τροφοδοτηθούν ενεργειακές εφαρμογές με βάση το υδρογόνο.

Ένας ακόμα τύπος αντιδραστήρων είναι και οι «Molten Salt Reactors» οι οποίοι διαφοροποιούνται από τον παραπάνω τύπο αντιδραστήρων στο ότι ως καύσιμο χρησιμοποιούν ένα μίγμα αλάτων του ουρανίου και θορίου διαλυμένα σε φθοριούχο λίθιο και βηρύλλιο. Από τους αντιδραστήρες αυτού του τύπου, ενδιαφέρον παρουσιάζει το μοντέλο της Fuji ισχύος 100 MWe:

The attractive features of this MSR fuel cycle include: the high-level waste comprising fission products only, hence shorter-lived radioactivity; small inventory of weapons-fissile material (plutonium-242 being the dominant plutonium isotope); low fuel use (the French self-breeding variant claims 50kg of thorium and 50kg uranium-238 per billion kWh); and safety due to passive cooling up to any size.


Όλα αυτά και ακόμα περισσότερα τεχνικά στοιχεία, στα οποία δεν έχει νόημα να μπω αφού εδώ απλά ήθελα να παρουσιάσω κάποιες ιδέες που μου φάνηκαν πολύ ενδιαφέρουσες, υπάρχουν στην παρακάτω αναφορά:

Hore-Lacy, Ian (Lead Author); World Nuclear Association (Content Partner); Cutler J. Cleveland (Topic Editor). 2008. "Small nuclear power reactors." In: Encyclopedia of Earth. Eds. Cutler J. Cleveland (Washington, D.C.: Environmental Information Coalition, National Council for Science and the Environment). [First published in the Encyclopedia of Earth September 4, 2006; Last revised February 12, 2008; Retrieved May 5, 2008]. < http://www.eoearth.org/article/Small_nuclear_power_reactors >


Αξίζει να αναφέρουμε ότι αντιδραστήρες όπως τα παραπάνω παραδείγματα, επειδή ακριβώς είναι τόσο μικρής κλίμακας, μπορούν να θεωρηθούν ως επιλογές και για τη χώρα μας, η οποία έχει τα γνωστά προβλήματα σεισμικότητας και διαχείρισης.

Προσωπικά είμαι υπέρ της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας, γιατί είναι μία αξιόπιστη λύση δεδομένου ότι εφαρμόζεται σωστά και με ασφάλεια. Δεν θεωρώ όμως (δυστυχώς) ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα είναι έτοιμη να μπει στην πυρηνική εποχή, κυρίως γιατί ο κόσμος δεν είναι ακόμα έτοιμος να δεχτεί με υπεύθυνη θέση μία τέτοια προοπτική. Εκεί βρίσκεται και το πρόβλημα σχετικά με την στάση που πρέπει να έχουμε για την χρήση της πυρηνικής ενέργειας από τους γείτονές μας. Δηλαδή, δεν είμαστε σε θέση να έχουμε μία σοβαρή άποψη για το πώς θα πρέπει να προχωρήσουν οι γείτονες στα δικά τους πυρηνικά προγράμματα. Το αποτέλεσμα είναι να προχωράνε με επιλογές που πιθανόν να είναι επικίνδυνες για εμάς. Αντιθέτως, αν υπήρχε μία σχετική συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, θα μπορούσαμε να έχουμε έναν σχετικό έλεγχο στην χάραξη της ενεργειακής πολιτικής που είναι βασισμένη στην πυρηνική ενέργεια στην γειτονιά μας.

----------------------------
Ps. Ξέχασα να αναφέρω ένα άρθρο πάνω στο θέμα της ανακύκλωσης των πυρηνικών καυσίμων και της αποθήκευσης των υπολοιμάτων που έχει το τελευταίο τεύχος του Scientific American. Το άρθρο έχει τίτλο Nuclear Fuel Recycling: More Trouble Than It's Worth και είναι διαθέσιμο on-line ολόκληρο. Αξίζει να δει κανείς και τη συζήτηση που γίνεται στο site σχετικά με το άρθρο. Κατά την γνώμη μου στο συγκεκριμένο άρθρο υπερεκτιμάτε ο κίνδυνος σχετικά με την τρομοκρατία και την κατασκευή βόμβας πλουτωνίου από τρομοκράτες. Ακόμα, το άρθρο αφορά μόνο μεγάλες μονάδες παραγωγής, της κλίμακας των GW και όχι μονάδες όπως αυτές που αναφέρω παραπάνω. Όπως και να έχει, το θέμα της φύλαξης τον υπολοιμάτων στο οποίο γίνεται αναφορά έχει ενδιαφέρον.